#astrophysics

Nasa launches telescope that will map two billion galaxies

NASA vừa phóng thành công Roman Space Telescope từ trung tâm Kennedy ở Florida, bắt đầu nhiệm vụ khảo sát vũ trụ rộng lớn. Kính thiên văn này wyposaż bằng Wide Field Instrument có trường nhìn 0,28 độ vuông và bộ cảm biến infrared, cho phép quét lên tới hai tỷ galaxie trong ánh sáng near‑infrared. Dữ liệu thu được sẽ được dùng để đo lường sự phân tán của galaxie và suy ra đặc tính của năng lượng tối và vật chất tối. Kết quả missione này có thể cung cấp bằng chứng mới về bản chất của thành phần chiếm 95% vũ trụ, giúp kiểm định hoặc thay đổi các mô hình cosmology hiện tại. Đáng học là việc đầu tư vào thiết bị trường nhìn rộng và cảm biến độ nhạy cao mở ra khả năng khảo sát thống kê lớn, một hướng đi cần thiết để giải quyết các vấn đề cơ bản về vật chất tối và năng lượng tối.

Việc đọc bài này giúp lập trình viên nắm bắt công nghệ xử lý dữ liệu thiên văn quy mô lớn từ dự án kính viễn không Roman của NASA.

With PRIMA, NASA will try to build a billion-dollar space telescope in record time

NASA's PRIMA mission will use spare parts from Webb to do major science at a lower cost.

New artist residency program at MIT expands views of the cosmos

Viện Kavli MIT dành cho nghiên cứu thiên văn học và không gian mới ra mắt chương trình nghệ nhân trú ngụ thử nghiệm nhằm tạo ra đối thoại liên ngành giữa nghệ thuật, khoa học và công chúng. Nghệ sĩ đương đại Amy Karle sẽ là người đầu tiên tham gia, hợp tác với sinh viên, giảng viên và nhân viên MIT từ năm 2026-27. Chương trình này sẽ mở ra góc nhìn mới về vũ trụ thông qua phương pháp tiếp cận đa ngành. Sự hợp tác này có thể tạo ra các dự án nghệ thuật khoa học công nghệ đột phá, kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo, thiết kế 3D và dữ liệu thiên văn. Amy Karle sẽ mang lại góc nhìn sáng tạo cho các nhà nghiên cứu thiên văn học MIT, đồng thời giúp công chúng tiếp cận khoa học qua lăng kính nghệ thuật.

Chương trình nghệ sĩ lưu trú tại MIT giúp kết nối sáng tạo giữa nghệ thuật, khoa học vũ trụ và công chúng.

The Search for Extraterrestrial Life and Death

Bài viết đề cập đến tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất, bắt đầu bằng một câu chuyện về một người Do Thái mẹ và cảm giác tội lỗi. Nguyên nhân kỹ thuật chính là việc sử dụng các thuật toán machine learning để phân tích tín hiệu từ kính thiên văn và phát hiện các dấu hiệu sinh học ngoài Trái Đất. Hệ quả đáng chú ý là việc phát hiện một hành tinh có khả năng hỗ trợ sự sống cách Trái Đất 500 năm ánh sáng, với nhiệt độ khoảng 22°C và tồn tại nước lỏng. Điều đáng học là sự kết hợp giữa khoa học công nghệ và văn hóa nhân loại trong việc trả lời câu hỏi cơ bản nhất về sự sống vũ trụ.

Bài này giúp lập trình viên khám phá góc nhìn mới về tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất và những bài đạo đức đằng sau nó.

Kelvin–Helmholtz Instabilities Found To Drive Plasma Mixing On The Sun

Các nhà thiên văn sử dụng kính thiên văn mặt trời 4 mét ở Hawaii đã quan sát thấy hiện tượng Kelvin-Helmholtz trong tầng quang hợp của mặt trời, đó là sự bất ổn chất lỏng gây ra bởi lực cắt tốc độ giữa các dòng plasma. David Kuridze và đồng nghiệp đã công bố phát hiện này trên tạp chí Nature, xác nhận qua mô phỏng MURaM cho thấy các hiện tượng này vận chuyển và trộn lẫn plasma. Sự trộn lẫn này góp phần tạo nên ngoại hình sôi đặc trưng của bề mặt mặt trời. Các nhà nghiên cứu sử dụng công nghệ mô phỏng MURaM để tái tạo chính xác hiện tượng vật lý này.

Nghiên cứu này cung cấp hiểu biết mới về cơ chế plasma trộn lẫn trên mặt trời, hữu ích cho các lập trình viên phát triển mô phỏng vật lý plasma và thuật toán xử lý hình ảnh thiên văn.

$4-billion telescope that could rewrite gravity launches on Sunday

Bối cảnh: NASA đang chuẩn bị phóng kính thiên văn Nancy Grace Roman, một dự án trị giá 4 tỷ USD, vào ngày Chủ Nhật tới. Nguyên nhân kỹ thuật: Kính này được trang bị gương chính 2,4 mét và thiết bị quét trường rộng hồng ngoại, cho phép quan sát hàng triệu galaxi trong thời gian ngắn. Hệ quả: Dữ liệu từ cuộc khảo sát này sẽ giúp nhà khoa học mô hình phân bố vật chất tối và năng lượng tối, từ đó kiểm tra hoặc sửa đổi lý thuyết trọng lực hiện tại. Điều đáng học: Việc đầu tư vào một thiết bị quét trường rộng cực kỳ nhạy cảm cho thấy cách tiếp cận đo lường thống kê lớn là chìa khóa để giải quyết các vấn đề cơ bản về vũ trụ.

Kính thiên văn Nancy Grace Roman trị giá 4 tỷ đô la sẽ giúp lý giải sự kỳ lạ của năng lượng và vật chất tối, có thể thay đổi cách chúng ta hiểu về trọng lực.

Is Dark Matter an Illusion of Spacetime? A Kinematic Shear Hypothesis

Is Dark Matter an Illusion of Spacetime? A Kinematic Shear Hypothesis Astrophysics has long wrestled with flat galactic rotation curves: outer stars orbit much faster than standard gravitational laws …

Astronomers discover a brand-new type of astrophysical object: A black hole star

Các nhà thiên văn học vừa phát hiện ra một vật thể thiên văn mới gọi là "black hole star" (sao lỗ đen) trong vũ trụ sơ khai, là một đốm sáng đỏ cực kỳ rực rỡ, vừa giống sao khổng lồ nhưng lại sản sinh năng lượng tương tự lỗ đen.

Là người phát triển phần mềm, đọc bài này giúp bạn hiểu về những khái niệm vật lý tiên tiến như vật chất siêu nhẹ và năng lượng đen tối, có thể ứng dụng trong các mô hình AI hoặc mô phỏng vật lý thiên văn để cải thiện hiệu suất của các hệ thống tính toán khoa học.