A monthly roundup of notable open-source Linux app releases from June 2026. Highlights include Cine 1.7.0 gaining a Watch History feature, Plank Reloaded adding trash sound effects, SuperFile 1.6.0 with a configurable sidebar, Shotcut v26.6.25 restoring external monitor support and adding experimental OpenFX/VST2/LV2 plugin support, Bazaar UI tweaks, qBittorrent 5.2.2 WebUI fixes, Calibre 9.10 upgrading its content server to a PWA and patching CVE-2026-53511, BleachBit 6.0.1 beta adding AI cleaner support (Claude Code, Chrome AI model), and a cluster of music player updates covering High Tide, Cantata, DeadBeeF, Euphonica, Amarok, and Audacious.
Nguồn: https://www.omgubuntu.co.uk/2026/07/linux-app-release-roundup-june-2026. 8sync News chỉ tóm tắt và dẫn link; bản quyền nội dung thuộc tác giả và nguồn gốc.
Valve Steam Machine sẽ gặp hạn chế về thư viện game do phần mềm chống gian lận …
Microsoft đã phát hành tính năng WSL containers dưới dạng preview công khai, cho phép chạy container Linux trực tiếp trên Windows Subsystem for Linux (WSL) mà không cần công cụ bên thứ ba như Docker. Tính năng mới này bổ sung lệnh wslc.exe và API container dựa trên NuGet hỗ trợ C, C++, C#, tích hợp MSBuild và CMake, giúp các ứng dụng Windows tương tác với container trong quá trình build và triển khai. Bản preview có sẵn trên trang GitHub của WSL, dự kiến container sẽ trở thành tính năng cốt lõi của WSL trong tương lai.
Lập trình viên phát triển ứng dụng C/C++ hoặc C# sẽ tìm hiểu WSL containers để tiết kiệm thời gian và chi phí, tránh phụ thuộc vào các công cụ bên ngoài như Docker, đồng thời tích hợp phát triển Linux vào môi trường Windows một cách tự nhiên và hiệu quả.
Cựu kỹ sư Microsoft Dave Plummer vừa giới thiệu TinyRetroPad, phiên bản Notepad siêu nhẹ chỉ 2,5KB, loại bỏ hoàn toàn AI (như Copilot), tính năng thừa thãi và phụ thuộc DLL, quay trở lại tinh thần chỉnh sửa văn bản thuần túy ban đầu. Phần mềm nhắm đến người dùng cần chỉnh sửa nhanh các file INI hay config mà không cần AI, đăng nhập tài khoản hay bất kỳ "bloatware" nào.
Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu cách tối ưu hóa công cụ cơ bản như Notepad bằng kiến thức kiến trúc phần mềm và thiết kế đơn giản, giúp họ áp dụng các nguyên tắc này vào dự án của mình để giảm bloat và cải thiện hiệu suất.
AMD vừa gửi phiên bản thứ mười của các bản vá hạt nhân Linux nhằm tối ưu hóa RMPOPT, một lệnh mới giúp giảm tải kiểm tra bảng RMP (Reverse Map Table) trong các máy chủ sử dụng SEV-SNP (Secure Encrypted Virtualization Secure Nested Paging). RMPOPT cho phép hypervisor bỏ qua kiểm tra RMP trên các vùng bộ nhớ 1GB không chứa bộ nhớ khách SEV-SNP, cải thiện hiệu suất trên máy chủ không bão hòa hoàn toàn với các máy ảo bảo mật. Các bản vá hỗ trợ máy chủ lên đến 2TB RAM, với kế hoạch nâng giới hạn này trong tương lai.
Lập trình viên phát triển phần mềm cho hệ thống máy chủ cần hiểu RMPOPT để tối ưu hóa hiệu suất của ứng dụng trên các máy chủ sử dụng SEV-SNP, đặc biệt khi triển khai trên các CPU Zen 6 EPYC Venice.
Bộ điều khiển Steam 2026 được đánh giá là lựa chọn nổi bật cho thiết lập PC gaming trên ghế sofa chạy Linux Bazzite nhờ các tính năng như trackpad kép haptic, gyro 6 trục với Grip Sense, bốn nút sau có thể gán lại chức năng, HD haptics và bộ thu Puck 2.4GHz tích hợp sạc từ tính. Trackpad hoạt động xuất sắc như thay thế chuột trong các game PC, nhưng nhược điểm là ergonomics kém với bàn tay nhỏ và chỉ bán thông qua Steam.
Nếu bạn là lập trình viên phát triển game hoặc thiết kế UI/UX cho hệ điều hành Linux, bài này sẽ giúp bạn hiểu rõ cách tối ưu hóa giao diện người dùng và cảm giác haptic trong các ứng dụng game trên PC, từ đó nâng cao trải nghiệm người dùng cho các dự án tương tác.
Brave Origin là phiên bản tối giản của trình duyệt Brave, loại bỏ các tính năng AI, ví …
Niri là một compositor Wayland chạy trên Rust, sắp xếp cửa sổ theo kiểu cuộn ngang vô hạn thay vì lưới cố định như i3 hay Sway, giúp tránh tình trạng cửa sổ bị thay đổi kích thước khi mở mới. Để sử dụng đầy đủ, người dùng cần cài đặt thêm các công cụ bên thứ ba cho thanh tác vụ, trình khởi chạy và thông báo. DankMaterialShell (DMS) cung cấp giao diện Material You hoàn chỉnh, tích hợp sẵn trình khởi chạy, bảng điều khiển, giám sát hệ thống và màn hình đăng nhập. Niri phù hợp với người dùng Linux có kinh nghiệm, nhưng quá trình cài đặt khá phức tạp đối với người mới.
Những người yêu thích Wayland và tiling window manager sẽ tìm hiểu cách Niri mang lại trải nghiệm gọn gàng, không cần thay đổi kích thước cửa sổ khi mở mới, chỉ bằng cách cuộn bên phải—là giải pháp mới mẻ phù hợp với những người đã quen với i3/Sway nhưng muốn trải nghiệm khác biệt.

Bài viết đưa ra các khuyến nghị sử dụng công cụ AI sinh lời dựa trên LLM (Large Language Model) có trách nhiệm trong đóng góp phần mềm tự do nguồn mở (FOSS), nhằm giảm thiểu tác hại và khám phá cách những công cụ này có thể thúc đẩy mục tiêu FOSS.
Lập trình viên nên đọc bài này để khám phá cách sử dụng công nghệ AI sinh tạo có dựa trên mô hình ngôn ngữ để hợp tác hiệu quả với cộng đồng mã nguồn mở mà vẫn bảo vệ nguyên tắc tự do và trách nhiệm.