2026 Retrocomputing Challenge: Lunar Lander On The PDP-1

Artificial Intelligence As It Once Was

Internet Archive vừa công bố bộ sưu tập "Vintage Artificial Intelligence" cho phép truy cập và chạy phần mềm AI từ thập niên 1970 đến 1990 trực tiếp trên trình duyệt qua mô phỏng. Bộ sưu tập này chứa nhiều phiên bản của Eliza, các trò chơi phiêu lưu hội thoại, môi trường Lisp và Prolog, Racter (chương trình viết truyện đầu tiên), Alter Ego, một số triển khai của Conway's Game of Life và chương trình cờ vua Sargon. Mặc dù một số tác phẩm nổi tiếng như Hexapawn, Parry và công cụ George không được bao gồm, nhưng bộ sưu tập vẫn cung cấp đủ материала để nghiên cứu cách các hệ thống dựa trên quy tắc và xử lý ngôn ngữ tự động hoạt động trong thời kỳ đầu của AI. Nhờ khả năng mô phỏng trong trình duyệt, nhà phát triển và nhà nghiên cứu có thể kiểm tra, so sánh và học hỏi từ mã nguồn gốc mà không cần cài đặt phần mềm cũ hoặc máy tính thời đại. Điều này nhắc nhở chúng ta về giá trị của việc lưu trữ và truy cập phần mềm lịch sử để tránh mất mát kiến thức về thiết kế hệ thống chuyên gia đầu tiên và cung cấp cảm hứng cho các phương pháp AI hiện tại dựa trên quy tắc.

Bài viết này giúp lập trình viên khám phá và trải nghiệm nền tảng lịch sử của trí tuệ nhân tạo từ những năm 1970-1990.

Hackaday Podcast Episode 389: Spinning Lightfield Displays, And Jenny Visits A Blast Furnace

A weekly roundup podcast from Hackaday hosted by Elliot Williams and Jenny List covering recent maker and hardware hacking stories, including a drone-based synthetic aperture radar project that gained resolution through a positioning fix, a 3D lightfield display built using a mechanical Nipkow TV scanning drum, a DIY custom microprocessor project, running DOOM inside a SQL database, and an open source tricorder with varied sensors. The episode also touches on space news and a tour of industrial heritage sites in Germany's Ruhr valley.

ZX Spectrum: Experimenting With 1-Bit Sound

Trong dự án ZX Spectrum, tác giả đã triển khai các routines phát âm thanh đơn giản từ 1-bit beeper, chịu ảnh hưởng từ công việc trước đó trên Apple II. Kỹ thuật này cho phép tạo ra âm thanh cơ bản nhất từ phần cứng giới hạn, với chỉ 1-bit âm thanh. Thực tế cho thấy đây không phải là giới hạn tối đa, vì đã đạt được kết quả đáng ngạc nhiên từ những thiết bị phần cứng này. Những bài học rút ra cho thấy với sự sáng tạo, lập trình viên có thể khai thác tối đa năng lực của phần cứng cũ, ngay cả khi chỉ có 1-bit beeper.

Bài viết này cung cấp kiến thức thực tế về cách tạo âm thanh 1-bit trên ZX Spectrum giúp lập trình viên hiểu sâu hơn về xử lý âm thanh trên phần cứng hạn chế.

Exploring the Japanese XD FirstClass Network BBS

Năm 1994, đĩa quảng cáo XD-submit Vol.1 chứa bản lưu offline hoàn chỉnh của BBS XD FirstClass Network khu vực Kansai, chạy trên FirstClass client dành cho Mac. BBS này có các hội thảo tập trung vào âm nhạc như techno, rock và ban nhạc diễu hành, kết nối với giới underground techno Osaka bao gồm thành viên Controlled Voltage, và sử dụng bản đồ pixel-art địa phương hóa đại diện cho các khu phố như Nipponbashi và Umeda. Hệ thống "relay" của FirstClass liên kết các BBS chị em, và nghiên cứu theo dõi sự tiến hóa của XD thành BBS dựa trên Internet có tên "Cave". Bản lưu này khác biệt với lưu trữ web forum thông thường vì được biên tập cẩn thận bởi chính người vận hành BBS nhằm giới thiệu cộng đồng với người ngoài.

Bài viết này cung cấp cái nhìn hiếm có về một phần quan trọng của lịch sử Internet Nhật Bản và văn hóa BBS trước thời kỳ bùng nổ World Wide Web.

Recreating Voodoo Graphics and a Late-1990s Gaming PC on an FPGA

A hobbyist recreates 3dfx's Voodoo Graphics (SST-1) chip in SystemVerilog as zSST, combined with a z486 CPU core to form z486 XL, a full DOS PC with original 3dfx rendering running on a Xilinx KV260 FPGA board. The writeup covers the Voodoo command interface, fixed-point pixel pipeline, bilinear texture filtering with interleaved memory banking, and the much harder problem of feeding the pipeline from shared DDR memory on the FPGA SoC using caches, replay queues, and a reorder buffer. Benchmarks show zSST reaching 78.5 MPix/s at 100 MHz versus Voodoo 1's original ~43 MPix/s estimate at 50 MHz, though real game FPS (e.g., Tomb Raider) is bottlenecked by the CPU side. Both zSST and z486 XL are open source, with an SD image available for KV260 owners.

Commodore's forgotten Amiga Unix gets a modern revival

Bối cảnh: Amiga Unix (AMIX), hệ điều hành Unix từ thập niên 90 trên máy tính Commodore Amiga, đang được tái sinh với hỗ trợ CPU hiện đại và trình quản lý gói mới. Nguyên nhân kỹ thuật: Dự án AMIX Legacy đã cập nhật kernel để hỗ trợ các bộ xử lý x86_64 và thêm package manager dựa trên Open Look, khắc phục nhược điểm thiếu hỗ trợ phần cứng mới. Hệ quả: Việc này giúp các lập trình viên có thể trải nghiệm hệ thống Unix đời đầu trên phần cứng hiện đại mà không cần máy Amiga gốc. Điều đáng học: Dự án minh họa cách cộng đồng retro computing có thể bảo tồn và nâng cấp các hệ thống cũ, cho thấy giá trị của phần mềm mã nguồn mở qua nhiều thập kỷ.

Lập trình viên nên đọc bài này vì Amix nhận được hỗ trợ CPU mới và trình quản lý gói phần mềm, mang lại góc nhìn thú vị về sự hồi sinh của hệ điều hành Unix cổ điển.

A Computer Terminal The Old Way

Sheila Dixon đang xây dựng một terminal phần cứng phù hợp với kỷ nguyên cho retrocomputer RC2014, sử dụng máy in nhiệt Alphacom thay thế cho máy in ZX81 của Sinclair. Terminal này được kết nối trực tiếp vào bus Z80 của RC2014 cùng với bàn phím được quét qua card I/O 8255. ROM tùy chỉnh được phát triển để điều khiển máy in như thiết bị đầu ra terminal. Dự án này minh họa cách tận dụng các thành phần phần cứng cũ để xây dựng hệ thống tính năng mới mà không cần màn hình hiện đại.

Bài này cung cấp kiến thức thực tế về việc thiết kế terminal phần cứng phù hợp cho máy tính cổ RC2014 với Z80 bus.

Sony’s First Computer

Sony đã ra mắt máy tính SMC-70 năm 1982, sử dụng bộ xử lý Z-80 tốc độ 4 MHz và hệ điều hành CP/M, nổi bật với hệ thống mở rộng module độc đáo bằng cách xếp đứng hoặc ngang. Máy tính này có đồ họa 16 màu, khả năng âm thanh, ổ đĩa mềm 3.5 inch rất hiếm thời đó, nút hỗ trợ chuyên dụng và chế độ RAM disk. Module nâng cấp lên bộ xử lý 8086 xuất hiện quá muộn và chỉ chạy được CP/M-86 thay vì MS-DOS. Quá trình phục hồi máy trong video này đã phải sửa nguồn điện và in 3D một bộ phận để giữ nguyên thiết kế gốc.

Bài viết này cho bạn cái nhìn sâu về một máy tính Sony độc đáo với thiết kế module mở rộng bằng cơ học thay vì thẻ mở rộng nội bộ.