2026 Retrocomputing Challenge: Retro Terminal Bartop Arcade Topper

Artificial Intelligence As It Once Was

Internet Archive vừa công bố bộ sưu tập "Vintage Artificial Intelligence" cho phép truy cập và chạy phần mềm AI từ thập niên 1970 đến 1990 trực tiếp trên trình duyệt qua mô phỏng. Bộ sưu tập này chứa nhiều phiên bản của Eliza, các trò chơi phiêu lưu hội thoại, môi trường Lisp và Prolog, Racter (chương trình viết truyện đầu tiên), Alter Ego, một số triển khai của Conway's Game of Life và chương trình cờ vua Sargon. Mặc dù một số tác phẩm nổi tiếng như Hexapawn, Parry và công cụ George không được bao gồm, nhưng bộ sưu tập vẫn cung cấp đủ материала để nghiên cứu cách các hệ thống dựa trên quy tắc và xử lý ngôn ngữ tự động hoạt động trong thời kỳ đầu của AI. Nhờ khả năng mô phỏng trong trình duyệt, nhà phát triển và nhà nghiên cứu có thể kiểm tra, so sánh và học hỏi từ mã nguồn gốc mà không cần cài đặt phần mềm cũ hoặc máy tính thời đại. Điều này nhắc nhở chúng ta về giá trị của việc lưu trữ và truy cập phần mềm lịch sử để tránh mất mát kiến thức về thiết kế hệ thống chuyên gia đầu tiên và cung cấp cảm hứng cho các phương pháp AI hiện tại dựa trên quy tắc.

Bài viết này giúp lập trình viên khám phá và trải nghiệm nền tảng lịch sử của trí tuệ nhân tạo từ những năm 1970-1990.

GentleOS/16 hobby OS for vintage 16-bit PCs

GentleOS/16 là một hệ điều hành được phát triển như một dự án hobby nhằm phục vụ các máy tính cá nhân 16-bit cổ điển. Nó được viết để hoạt động trên kiến trúc xử lý 16-bit típ của các bộ vi xử lý như Intel 8086/8088, với bộ nhớ hạn chế và không hỗ trợ các tính năng bảo vệ hiện đại. Nhờ thiết kế nhẹ và tối ưu cho môi trường tài nguyên thấp, GentleOS/16 có thể chạy trực tiếp trên phần cứng gốc mà không cần lớp giả lập hoặc hệ điều hành hiện đại. Điều này cho phép các nhà phát triển và người yêu thích khám phá lại trải nghiệm lập trình hệ thống thấp cấp, đồng thời giữ lại khả năng chạy các phần mềm legado trên những máy cũ. Dự án nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu sâu về giao tiếp phần cứng và quản lý bộ nhớ khi làm việc với các giới hạn kỹ thuật chặt chẽ, cung cấp bài học hữu ích cho bất kỳ ai muốn nâng cao kỹ năng lập trình hệ thống.

Bài này giúp lập trình viên hiểu cách xây dựng hệ điều hành cho máy tính cổ tích hợp với kiến trúc x86.

One Bit Sound With The ZX Spectrum

Bối cảnh là người dùng thí nghiệm tạo ra âm thanh one-bit trên ZX Spectrum, tương tự dự án trước trên Apple II và IBM PC. Nguyên nhân kỹ thuật là Spectrum cần điều khiển âm thanh hoàn toàn bằng software, không có hardware timer như các máy retro khác. Hệ quả là PWM output chưa đạt được thành công trên thiết bị này. Điều đáng học là dự án khám phá tạo nhạc đa kênh như một thách thức thuật toán riêng biệt.

Bài viết này cho thấy cách tạo âm thanh một-bit trên ZX Spectrum hoàn toàn bằng phần mềm, thách thức kỹ thuật âm thanh retro.

This Mac Is Open Source Hardware

Một lập trình viên tên DosFox1 đã tạo ra OSHintosh, bo mạch PCB nguồn mở tái tạo Macintosh 512k. Dự án này boot Mac OS cổ điển từ ROM thay vì đĩa mềm, loại hoàn toàn SCSI và phù hợp với bo mạch 2 lớp giá rẻ. Thiếu hỗ trợ đĩa làm nó không thay thế hoàn nguyên bản Mac gốc, nhưng mang lại trải nghiệm hardware-based nostalgie. Đây là một dự án tương tự như các thiết kế Amiga dựa trên FPGA, dành cho người dùng thích thiết vật lý hơn emulation.

Bài này cho thấy cách một lập trình viên có thể tái tạo phần cứng cổ điển với thiết kế PCB nguồn mở, mang lại trải nghiệm vật lý thực sự thay vì chỉ dùng phần mềm mô phỏng.

Handheld Atari 2600 Packs A CRT

Nick Bild has built a handheld version of his miniaturized Atari 2600 console, dubbed the µTari Go. The 3D printed shell houses the original console's circuit shrunk down, paired with a small flattened Sony-style CRT module (sourced from AliExpress) with a built-in speaker, cartridge slot on top, and Game Boy-style button layout. It runs off an external 12V jack rather than batteries, though a USB-C power bank could make it fully portable.

Commodore 128 Becomes Marine Vessel Tracker

Một dự án thú vị biến Commodore 128 thành thiết bị theo dõi tàu biển thời gian thực bằng cách nhận dữ liệu radio Automatic Identification System (AIS) qua kết nối serial. Mã assembly được dùng để xử lý báo cáo AIS, trong khi giao diện BASIC 8 vẽ vị trí tàu lên bản đồ và BASIC 7 hiển thị dữ liệu dạng văn bản. Để vận hành hệ thống cần bộ nhớ REU 512 KiB, VDC memory 64 KiB và giao diện serial tương thích SwiftLink, với khuyến nghị sử dụng Ultimate-II+ để đáp ứng hầu hết yêu cầu phần cứng. Dự án minh họa khả năng kết hợp phần mềm assembly và BASIC trên nền tảng cũ để tạo ứng dụng thực tế, mở ra hướng tái sử dụng các máy tính cổ.

Dự án biến Commodore 128 thành thiết theo dõi tàu biển sẽ truyền cảm hứng cho lập trình viên yêu thích dự án kết hợp cổ điển và hiện đại.

Solve Your TTL Video Woes With An RP2350

A hobbyist project called pico-ttl2dvi uses an RP2350 microcontroller to convert old TTL RGB video signals into DVI output, letting owners of vintage TTL video cards use modern monitors. The RP2350's PIOs sample the TTL input into a framebuffer, while PicoDVI handles DVI output. It targets the Waveshare RP2350-PiZero board with its built-in HDMI socket, needs minimal level-shifting hardware (sometimes just resistors), and includes a USB serial terminal plus a Tk GUI script for management. It follows a similar earlier project that converted TTL to VGA.

Running Apple ][ Software On A Commodore 64 — Silently

Spartan là phần cứng phụ của công ty Canada Mimic, được thiết kế để biến Commodore 64 thành thiết bị chạy phần mềm Apple II. Thiết bị sử dụng bộ xử lý 6502 và bộ nhớ mở rộng để mô phỏng kiến trúc Apple II+, cho phép C64 làmหน้าที่ như bàn phím và màn hình cho Spartan. Do ra mắt khoảng hai năm sau kế hoạch ban đầu, khi Commodore 64 đã có thư viện phần mềm giàu có và Apple đã ngừng sản xuất Apple II+, Spartan thu hút ít khách và nhanh chóng bị lãng quên. Trường hợp này cho thấy ngay cả giải pháp kỹ thuật sáng tạo cũng có thể thất bại nếu không kịp thời với xu hướng thị trường và sự phát triển của hệ sinh thái phần mềm. Chiến dịch quảng cáo có một người miming lạ lẫm, làm tăng dấu ấn kỳ lạ của sản phẩm trong sử dụng retro computing.

Bài viết này cung cấp góc nhìn thú vị về một thiết bị phần cứng hiếm hoi cho phép Commodore 64 chạy phần mềm của Apple ][, phản ánh thách thức cạnh tranh trong kỷ nguyên máy tính 8-bit.