A Full Motion Video Codec For The Atari ST

Artificial Intelligence As It Once Was

Internet Archive vừa công bố bộ sưu tập "Vintage Artificial Intelligence" cho phép truy cập và chạy phần mềm AI từ thập niên 1970 đến 1990 trực tiếp trên trình duyệt qua mô phỏng. Bộ sưu tập này chứa nhiều phiên bản của Eliza, các trò chơi phiêu lưu hội thoại, môi trường Lisp và Prolog, Racter (chương trình viết truyện đầu tiên), Alter Ego, một số triển khai của Conway's Game of Life và chương trình cờ vua Sargon. Mặc dù một số tác phẩm nổi tiếng như Hexapawn, Parry và công cụ George không được bao gồm, nhưng bộ sưu tập vẫn cung cấp đủ материала để nghiên cứu cách các hệ thống dựa trên quy tắc và xử lý ngôn ngữ tự động hoạt động trong thời kỳ đầu của AI. Nhờ khả năng mô phỏng trong trình duyệt, nhà phát triển và nhà nghiên cứu có thể kiểm tra, so sánh và học hỏi từ mã nguồn gốc mà không cần cài đặt phần mềm cũ hoặc máy tính thời đại. Điều này nhắc nhở chúng ta về giá trị của việc lưu trữ và truy cập phần mềm lịch sử để tránh mất mát kiến thức về thiết kế hệ thống chuyên gia đầu tiên và cung cấp cảm hứng cho các phương pháp AI hiện tại dựa trên quy tắc.

Bài viết này giúp lập trình viên khám phá và trải nghiệm nền tảng lịch sử của trí tuệ nhân tạo từ những năm 1970-1990.

One Bit Sound With The ZX Spectrum

Bối cảnh là người dùng thí nghiệm tạo ra âm thanh one-bit trên ZX Spectrum, tương tự dự án trước trên Apple II và IBM PC. Nguyên nhân kỹ thuật là Spectrum cần điều khiển âm thanh hoàn toàn bằng software, không có hardware timer như các máy retro khác. Hệ quả là PWM output chưa đạt được thành công trên thiết bị này. Điều đáng học là dự án khám phá tạo nhạc đa kênh như một thách thức thuật toán riêng biệt.

Bài viết này cho thấy cách tạo âm thanh một-bit trên ZX Spectrum hoàn toàn bằng phần mềm, thách thức kỹ thuật âm thanh retro.

Rosy Retrocomputing

Tác giả đã xây dựng một trình tiền xử lý tên BAL/lblbasic cho ngôn ngữ MBASIC trên hệ điều hành CP/M, thêm các nhãn, cấu trúc điều khiển (IF/THEN/ENDIF, WHILE/WEND) và ngăn xếp số học. Công cụ ban đầu được viết bằng awk, sau khi chuyển sang Python (với sự hỗ trợ của LLM) và cuối cùng được tái triển khai bằng MBASIC để có thể tự chạy trên phần cứng thập niên 1980. Các mẫu chương trình như trình điều khiển màn hình LED TM1637 và chương trình HILO.BAL (~1300 dòng tạo ra ~900 dòng BASIC) chứng minh hiệu quả của phương pháp này. Bài viết cho thấy rằng với một số công cụ phù hợp, retrocomputing trở nên thực sự thú vị chứ không chỉ là sự hoài niệm lãng mạn.

Bài viết này cho thấy cách tạo công cụ phần mềm giúp biến lập trình retro trở nên thú vị và hiệu quả trên phần cứng cũ.

ZX Spectrum: Experimenting With 1-Bit Sound

Trong dự án ZX Spectrum, tác giả đã triển khai các routines phát âm thanh đơn giản từ 1-bit beeper, chịu ảnh hưởng từ công việc trước đó trên Apple II. Kỹ thuật này cho phép tạo ra âm thanh cơ bản nhất từ phần cứng giới hạn, với chỉ 1-bit âm thanh. Thực tế cho thấy đây không phải là giới hạn tối đa, vì đã đạt được kết quả đáng ngạc nhiên từ những thiết bị phần cứng này. Những bài học rút ra cho thấy với sự sáng tạo, lập trình viên có thể khai thác tối đa năng lực của phần cứng cũ, ngay cả khi chỉ có 1-bit beeper.

Bài viết này cung cấp kiến thức thực tế về cách tạo âm thanh 1-bit trên ZX Spectrum giúp lập trình viên hiểu sâu hơn về xử lý âm thanh trên phần cứng hạn chế.

Mauchly And Eckert’s Other Computers

John Mauchly và J. Presper Eckert, nổi tiếng với ENIAC, đã chế tạo thêm một số máy tính khác ít được biết đến hơn. BINAC, được coi là máy tính kỹ thuật số thương mại đầu tiên, không bao giờ hoạt động đúng sau khi bàn giao và gặp sự cố trong quá trình tái xây dựng bởi khách hàng. Skeduflo, một máy tính tương tự nặng 75 pound, sử dụng bảng nối dây và bộ điều chỉnh điện thế cho phân tích phương pháp đường găng, với kết quả được vẽ trên máy vẽ tương tự. Trong khi đó, UNIVAC và EDVAC lại đạt được thành công và ảnh hưởng lâu dài.

Những kiến thức về các máy tính tiền thân như BINAC, Skeduflo hay UNIVAC sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tiến trình phát triển từ khái niệm cơ bản đến những thành tựu quan trọng của ngành công nghệ thông tin, từ đó có thể phân tích và ứng dụng kiến thức một cách toàn diện hơn trong công việc lập trình hiện đại.

2026 Retrocomputing Challenge: 16-Bit Homebrew Relay Computer

Một lập trình viên đã tự xây dựng computer relay 16-bit cho thử thách retrocomputing 2026, sử dụng kiến trúc accumulator-based chỉ với 19 instruction. Máy tính này có thể tính toán 3 chữ số của Pi trong 8 phút, với mỗi thao tác kích hoạt relay tương ứng một click, và điều khiển LED matrix 32x32. Trước đây, dự án này từng tham gia thử thạch one-hertz challenge với chức năng đơn giản là nháy đèn chỉ báo. Thử thách retrocomputing 2026 sẽ diễn ra đến ngày 27 tháng 10 năm 2026, mở cho những ai muốn tham gia.

Bài viết này sẽ truyền cảm hứng cho lập trình viên với dự án máy tính relay 16-bit tự chế độc đáo, kết hợp công nghệ cũ với giải pháp sáng tạo.

Looking At A TRS-80 12 MB External Hard Drive From 1983

Bối cảnh là một nhà sáng tạo YouTube tên LGR đã kiểm tra ổ cứng ngoài 12 MB dành cho Radio Shack TRS-80 năm 1983 với giá 3.495 USD (tương đương 11.932 USD năm 2026). Nguyên nhân kỹ thuật là ổ đĩa này sử dụng bộ vi xử lý Signetics 8X300 và kết nối qua ribbon cable cùng nguồn điện 60-watt riêng. Hệ quả là khi thử bật lên, ổ đĩa tạo ra tiếng ồn lớn như tiếng gỉ sét khi khởi động. Điều đáng học là công nghệ lưu trữ trong quá khứ với dung lượng nhỏ bé nhưng lại có giá trị bảo tàng cao, chứng tỏ sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ storage.

Bài viết này giúp lập trình viên hiểu về lịch sử lưu trữ máy tính và sự tiến bộ công nghệ vượt bậc so với quá khứ.

Myst On The Atari 2600

A retrocomputing enthusiast named Vince spent roughly three years porting a demake of Myst to run on the Atari 2600, a console with just 128 bytes of RAM. The game runs on a custom cartridge built using parts salvaged from an original BurgerTime cartridge, leveraging the E7 bank-switching scheme to squeeze extra memory into the cartridge. The project involved overcoming numerous timing issues and hardware quirks unique to programming the 2600.