#computing-history

UNIX V4 workshop at Low Resource Computing

Workshop Low Resource Computing tập trung vào việc chạy các hệ điều hành cũ trên phần cứng có giới hạn tài nguyên. Họ đã triển khai UNIX V4 bằng cách sử dụng mô phỏng SIMH trên một máy PDP-11 ảo, cho phép hệ thống hoạt động trong môi trường có ít bộ nhớ và CPU chậm. Các tham gia có thể tương tác trực tiếp với shell, lệnh ls, cat và thấy rõ sự khác biệt giữa giao diện dòng lệnh của UNIX V4 và các phiên bản hiện đại. Thử nghiệm này cho thấy việc hiểu sâu về thiết kế đơn giản và quản lý tài nguyên chặt chẽ của hệ thống cũ có thể cung cấp bài học quan trọng về tối ưu hóa phần mềm trên thiết bị có hạn chế hôm nay. Nhờ vậy, nhà phát triển có thể đánh giá lại các giả định về độ phức tạp cần thiết và tìm kiếm cách áp dụng nguyên tắc minimalism vào các dự án embedded hiện tại.

Workshop này giúp lập trình viên học cách tối ưu hóa hệ điều hành UNIX V4 cho môi trường tính năng giới hạn.

Japan tried to build an operating system for the entire world, then the US government intervened

TRON là một dự án đầy tham vọng để xây dựng hệ điều hành cho toàn thế giới nhưng đã bị chính phủ Mỹ can thiệp và đột ngột đình chỉ sau khi khởi đầu tốt.

Bài viết này giúp bạn hiểu về cuộc cạnh tranh công nghệ ngầm giữa các quốc gia và cách chính phủ can thiệp vào sự phát triển phần mềm toàn cầu.

The Road to MS-DOS 2

MS-DOS 2 là bước tiến nhỏ hướng tới hệ điều hành UNIX.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu rõ cách hệ điều hành truyền thống như MS-DOS đã tạo nền tảng cho những hệ điều hành hiện đại, giúp hiểu sâu hơn về lịch sử phát triển hệ thống và cách các hệ điều hành hiện đại đã xây dựng trên những nền tảng cơ bản của nó.

Mauchly And Eckert’s Other Computers

John Mauchly và J. Presper Eckert, nổi tiếng với ENIAC, đã chế tạo thêm một số máy tính khác ít được biết đến hơn. BINAC, được coi là máy tính kỹ thuật số thương mại đầu tiên, không bao giờ hoạt động đúng sau khi bàn giao và gặp sự cố trong quá trình tái xây dựng bởi khách hàng. Skeduflo, một máy tính tương tự nặng 75 pound, sử dụng bảng nối dây và bộ điều chỉnh điện thế cho phân tích phương pháp đường găng, với kết quả được vẽ trên máy vẽ tương tự. Trong khi đó, UNIVAC và EDVAC lại đạt được thành công và ảnh hưởng lâu dài.

Những kiến thức về các máy tính tiền thân như BINAC, Skeduflo hay UNIVAC sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tiến trình phát triển từ khái niệm cơ bản đến những thành tựu quan trọng của ngành công nghệ thông tin, từ đó có thể phân tích và ứng dụng kiến thức một cách toàn diện hơn trong công việc lập trình hiện đại.

Come for ENIAC, Stay for UNIVAC and Skeduflo

Thế giới hiện nay tràn ngập các thiết bị điện toán như desktop, laptop, tablet hay smartphone. Chỉ trong một không gian làm việc chung, đã có thể quan sát thấy 6 chiếc máy tính cùng nhiều smartphone xung quanh.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu rõ nguồn gốc và tiến hóa của hệ thống máy tính hiện đại, từ những cỗ máy khổng lồ như ENIAC đến những hệ thống hiện đại như UNIVAC và Skeduflo, giúp họ hiểu sâu hơn về lịch sử kỹ thuật và cách nó đã định hình các giải pháp công nghệ hiện nay.

The punched card tabulator

Máy đếm điện tử (punched card tabulator) đã tự động hóa xử lý dữ liệu, cách mạng hóa nhiều ngành công nghiệp và trở thành nền tảng cho sự thành lập công ty IBM sau này.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu rõ cách những công nghệ cơ bản như máy đếm thẻ lỗ đã định hình nền tảng của công nghệ hiện đại, từ đó tìm hiểu nguồn gốc và tiến hóa của hệ thống xử lý dữ liệu, giúp hiểu sâu hơn về lịch sử và sự phát triển của các kiến trúc phần mềm và hệ thống mà họ đang làm việc.

Happy 45th Birthday to the IBM PC and Model F

Năm nay đánh dấu 45 năm ra đời của IBM PC và bàn phím Model F/XT, hai sản phẩm nền tảng đã định hình ngành công nghiệp máy tính cá nhân.

Là một lập trình viên muốn khám phá nguồn gốc và ảnh hưởng của hệ thống máy tính cổ điển này, bạn sẽ hiểu rõ hơn về những kỹ thuật cơ bản, kiến trúc hệ thống và cách các công nghệ thời đó đã định hình nền tảng phát triển phần mềm hiện đại.

Obituary: AmigaDOS developer Dr. Tim King has passed away

Nhà phát triển Dr. Tim King, người đóng góp quan trọng vào hệ điều hành AmigaDOS, vừa qua đời cuối tháng 7. Ông từng phát triển hệ điều hành Tripos khi còn là sinh viên tại Cambridge, sau đó đưa nó tới MetaComCo để phát triển thành AmigaDOS cho máy tính Amiga, và tiếp tục thành lập Perihelion cùng nhà cung cấp dịch vụ internet UK Online.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu về cách những ý tưởng nhỏ từ một hệ điều hành học sinh trở thành nền tảng quan trọng của một hệ máy nổi tiếng, và cách Tim King đã kết nối khoa học, kỹ thuật với thương mại trong một thời đại công nghệ mới.

Odd Comments and Strange Doings in Unix

Một người tiên phong Unix kể lại nguồn gốc hai giai thoại nổi tiếng: thông báo lỗi bí hiểm 'values of β will give rise to dom!' trong mv.c của Sixth Edition Unix xuất phát từ việc nhân viên đánh máy vô tình in nhầm đoạn trích từ đơn xin cấp bằng sáng chế trên Teletype Model 37; còn dòng chú thích 'You are not expected to understand this' trong code điều khiển chuyển đổi tiến trình thể hiện sự khiêm tốn khi các tác giả không hiểu cơ chế savu/retu bị lỗi do khác biệt quy ước lưu thanh ghi giữa trình biên dịch. Bài viết cũng đề cập thêm hai sự cố phần cứng: lỗi trong routine chia PDP-11 và lỗi đấu dây trong đơn vị ánh xạ bộ nhớ KS-11.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu cách lịch sử và sự ngẫu nhiên đã tạo nên những lỗi và thói quen không rõ nguyên nhân trong hệ thống Unix, giúp bạn tránh những "vấn đề β" và comment thú vị khi phát triển hệ thống phức tạp.

PC-1: The 1954 Computer With No Tubes, Relays, Or Transistors

Năm 1954, kỹ sư người Nhật Eiichi Goto phát minh ra parametron – một mạch dao động sử dụng lõi ferrite và tụ điện, hoạt động ở hai trạng thái pha (0° và 180°) để biểu diễn bit nhị phân, không cần ống chân không, rơ-le hay transistor. Máy tính PC-1 (1954) sử dụng công nghệ này, chạy ở 15 kHz và thực hiện phép cộng số nguyên cố định trong 270 micro giây, nhưng sau đó bị thay thế bởi thiết kế dựa trên transistor do giới hạn tốc độ (tần số xung ~140 kHz).

Là người yêu thích lịch sử công nghệ hoặc muốn hiểu về những bước tiến đột phá trước transistor, lập trình viên nên đọc bài này để khám phá cách một thiết bị đơn giản nhưng sáng tạo—parametron—có thể thay đổi cách xây dựng máy tính, đặc biệt là những kiến thức về logic cơ bản từ vật lý cơ bản mà vẫn được ứng dụng trong lập trình.

Milestones:Parametron, 1954

Năm 1954, Eiichi Goto (Đại học Tokyo) phát minh ra Parametron, phần tử logic sử dụng lõi ferrite và dao động tham số, rẻ hơn và ổn định hơn ống chân không hay transistor thời đó. PC-1, chiếc máy tính lập trình được đầu tiên của Nhật do trường đại học chế tạo (1958), sử dụng 4.200 parametron và dẫn đầu tốc độ tại Nhật nhờ mạch số học tiên tiến, bộ nhớ lõi từ AC và cơ chế ngắt sớm. Parametron thống trị máy tính Nhật những năm 1959 trước khi bị transistor thay thế vào giữa thập niên 1960, nhưng đóng góp quan trọng cho thế hệ kỹ sư máy tính đầu tiên và còn ảnh hưởng đến nghiên cứu AQFP ngày nay.

Là người lập trình viên muốn khám phá nguồn gốc kỹ thuật số và cách các giải pháp logic cổ điển như ferrite core đã định hình nền tảng cho các hệ thống hiện đại, bài này giúp bạn hiểu rõ về sự tiến hóa từ cơ sở vật lý đến kiến trúc máy tính và cách những nguyên lý vật lý cổ điển vẫn còn ảnh hưởng đến công nghệ lượng tử hiện nay.

Whatever Happened To The Computer Of Tomorrow, Anyway? The Xerox Alto Story

Xerox Alto, chiếc máy tiên phong của Xerox PARC những năm 1970, đã giới thiệu giao diện desktop-mouse-keyboard, WYSIWYG, email và in laser mạng, nhưng Xerox không thương mại hóa sản phẩm này vì lo ngại cạnh tranh với mảng kinh doanh máy photocopy sinh lời. Điều này gián tiếp giúp Steve Jobs và những người khác phát triển Apple Lisa và Macintosh từ những ý tưởng đó.

Là người phát triển, bạn nên đọc bài này để hiểu cách quyết định thương mại và chiến lược kinh doanh có thể quyết định tương lai của công nghệ, từ những ý tưởng đột phá đến sự thất bại của những hệ thống tiên phong như Alto—làm rõ lý do tại sao những sáng tạo quan trọng không được chuyển hóa thành sản phẩm thương mại, ảnh hưởng sâu sắc đến những nền tảng sau này.

Energizing a vacuum-tube flip-flop module from a 1948 IBM system

Bài viết phân tích chi tiết module TR-3, một bộ phận flip-flop (trigger) bằng ống chân không từ chiếc máy tính IBM 604 năm 1948. Nó giải thích nguyên lý hoạt động của triode, cách hai bộ đảo ngược tạo thành flip-flop, sơ đồ mạch đã phục hồi, và trình diễn trực tiếp cấp nguồn cho module này. Ngoài ra, bài viết còn điểm qua lịch sử phát triển flip-flop từ mạch Eccles-Jordan năm 1918 đến các ứng dụng hiện đại trong CPU.

Nếu bạn muốn khám phá cách cơ sở vật lý của logic điện tử cổ điển—từ nguyên lý hoạt động của ống chân không đến sự tiến hóa từ flip-flop Eccles-Jordan đến CPU hiện đại—đây là bài giúp hiểu rõ nguồn gốc và bản chất sâu sắc của kiến trúc máy tính như thế nào.

Bubble memory

Bubble memory là công nghệ bộ nhớ máy tính không biến đổi (non-volatile) từ thập niên 1970–80, lưu trữ bit dưới dạng các miền từ hóa (bubbles) trong lớp màng garnet mỏng, di chuyển nhờ từ trường xoay. Mặc dù hứa hẹn thay thế bộ nhớ lõi, băng từ và đĩa cứng nhờ độ bền va đập cao, nó nhanh chóng bị DRAM bán dẫn và đĩa cứng đánh bại, trở nên lỗi thời vào cuối thập niên 1980 khi flash storage ra đời.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu về một trong những kỹ thuật lưu trữ cổ điển, giúp tìm hiểu về sự tiến bộ và suy thoái của các giải pháp lưu trữ vật lý trước khi chip bán dẫn và SSD thống trị thị trường, từ đó có cái nhìn toàn diện về lịch sử và nguyên lý cơ bản của các hệ thống lưu trữ không di động.

Man and the Computer by John G. Kemeny (1972-01-01) : John G. Kemeny : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive

Sách "Man and the Computer" (1972) của John G. Kemeny, đồng sáng tạo ngôn ngữ BASIC, bàn về mối quan hệ giữa con người và máy tính, giờ có thể tải miễn phí, mượn hoặc phát trực tuyến trên Internet Archive. Ấn bản 166 trang này do Scribner xuất bản và được số hóa vào năm 2023.

Bài viết này giúp bạn hiểu sâu sắc cách cách thức máy tính không chỉ là công cụ tính toán mà còn là một công cụ xã hội, thay đổi cách sống và làm việc, và cách lập trình viên có thể ứng dụng những giá trị nhân văn vào công việc của mình.

The Computer That Helped Win World War II

Colossus, máy tính điện tử kỹ thuật số lập trình đầu tiên trên thế giới, được phát triển trong Thế chiến thứ hai để phá mã thông tin bí mật của Đức. Máy sử dụng hơn 1.700 đèn tia cathode (CRTs) và có khả năng xử lý 25 ký tự mỗi giây, một tốc độ đáng kể so với các hệ thống cơ học trước đó. Colossus được thiết kế để giải mã hệ thống Lorenz cipher của Đức, một hệ thống mã hóa phức tạp hơn Enigma. Thành công của Colossus đã giúp phe Đồng minh giành ưu thế thông tin chiến lược, rút ngắn đáng kể thời gian chiến tranh. Điều đáng học từ dự án là sự kết hợp giữa kỹ thuật điện tử tiên tiến và giải pháp phần mềm sáng tạo, cho phép xử lý dữ liệu lớn trong thời gian thực.

Bài viết này giúp bạn hiểu về Colossus - máy tính đầu tiên có tầm ảnh hưởng lớn đến chiến tranh và sự phát triển của ngành công nghệ hiện đại.

StarLink from 1984

In good old times, StarLink was a board that turned an IBM PC into a multiuser system.