Hackaday Europe 2026: Space Oddities

Nasa launches telescope that will map two billion galaxies

NASA vừa phóng thành công Roman Space Telescope từ trung tâm Kennedy ở Florida, bắt đầu nhiệm vụ khảo sát vũ trụ rộng lớn. Kính thiên văn này wyposaż bằng Wide Field Instrument có trường nhìn 0,28 độ vuông và bộ cảm biến infrared, cho phép quét lên tới hai tỷ galaxie trong ánh sáng near‑infrared. Dữ liệu thu được sẽ được dùng để đo lường sự phân tán của galaxie và suy ra đặc tính của năng lượng tối và vật chất tối. Kết quả missione này có thể cung cấp bằng chứng mới về bản chất của thành phần chiếm 95% vũ trụ, giúp kiểm định hoặc thay đổi các mô hình cosmology hiện tại. Đáng học là việc đầu tư vào thiết bị trường nhìn rộng và cảm biến độ nhạy cao mở ra khả năng khảo sát thống kê lớn, một hướng đi cần thiết để giải quyết các vấn đề cơ bản về vật chất tối và năng lượng tối.

Việc đọc bài này giúp lập trình viên nắm bắt công nghệ xử lý dữ liệu thiên văn quy mô lớn từ dự án kính viễn không Roman của NASA.

Old Rover Data Reveals Vast Water Amounts on Mars

Dữ liệu cũ từ xe tự hành tiết lộ dấu vết sắt cổ đại cho thấy sao Hỏa từng có nhiều nước hơn, thay đổi hiểu biết về sự tồn tại của nước trên hành tinh này.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu cách các thuật toán phân tích dữ liệu từ rover Mars (như Curiosity) không chỉ giúp giải mã lịch sử nước trên hành tinh đỏ mà còn cung cấp kiến thức về kỹ thuật xử lý dữ liệu khoa học, quan trọng trong việc xây dựng hệ thống tự động hóa cho các nhiệm vụ tương lai trên không gian.

Hackaday Links: August 30, 2026

NASA vừa phóng thành công kính viễn vọng không gian Nancy Grace Roman bằng tên lửa Falcon Heavy. EVE Online đã di chuyển 2.4 triệu dòng codebase từ Python 2.7 sang Python 3, một bước chuyển quan trọng cho nền tảng game lâu đời này. Anh quốc mới ban hành quy định hợp pháp hóa hệ thống pin năng lượng mặt trời cắm trực tiếp cho người tiêu dùng. Citrix giới thiệu UniconOS, hệ điều hành Linux dự phòng phục hồi endpoint Windows, cùng với công cụ web Defrag98 tái tạo công cụ defrag kinh điển của Windows. Những phát triển này cho thấy sự chuyển dịch quan trọng từ hệ thống cũ sang công nghệ hiện đại, đặc biệt trong lĩnh vực không gian và phần mềm.

Bài viết cung cấp cập nhật về những đột phá công nghệ quan trọng từ NASA đến phát triển phần mềm và hệ điều hành.

The Heavy Disco-Ball Satellite Designed To Do… Nothing

LAGEOS-1, phóng năm 1976, là vệ tinh thụ động không có điện tử, nguồn năng lượng hoặc hệ thống đẩy, nặng khoảng 407 kg và được phủ bởi retroreflectors góc vuông. Trạm mặt đất sử dụng kỹ thuật time-of-flight ranging phản xung laser để đo lường chính xác kích thước, hình dạng và quay Trái Đất qua thời gian. Dữ liệu từ vệ tinh này cũng đã được dùng để kiểm thuyết general relativity. Quỹ đạo ổn định và lực cản tối thiểu cho phép nó tồn tại trong quỹ đạo hàng triệu năm, và mang theo các tấm plaque do Carl Sagan thiết kế như thông điệp cho tương lai xa.

Bài viết này cho thấy vệ tinh thụ động LAGEOS-1 chứng minh công nghệ đơn giản nhất cũng có thể mang lại khám phá khoa học vĩ đại và tồn tại lâu dài hơn cả nền văn minh loài người.

Europe will go it alone on Venus mission after NASA yanks radar instrument

Europe is looking inward, and perhaps to China, as the White House tries to cancel some NASA partnerships.

Machine Learning COFFIES “Hears” Sunspots Before We Can See Them

Mô hình machine learning COFFIES của NASA dự đoán vị trí hình thành vết đen Mặt Trời (sunspot) tới 12 giờ trước khi chúng nhìn thấy được bằng cách phân tích dữ liệu từ trường và sóng âm trên bề mặt Mặt Trời. Mặc dù hoạt động như một "hộp đen" gián tiếp, COFFIES có tiềm năng cảnh báo sớm các cơn bão địa từ nguy hiểm như sự kiện Carrington, nhưng hiện vẫn chỉ là công cụ nghiên cứu.

Lập trình viên hiểu về AI và vật lý không gian sẽ tìm hiểu COFFIES để khám phá cách kết hợp mô hình học máy với dữ liệu vật lý phức tạp, giúp mở rộng ứng dụng của ML trong dự báo thiên văn và bảo vệ hệ thống điện tử.

IBM and NASA release an open-source lunar foundation model

IBM and NASA are releasing the NASA-IBM Lunar Foundation Model on Hugging Face along with the first unified machine-learning-ready lunar dataset, drawing on nine instruments across four missions.

Re-Testing An Apollo Guidance Computer Module That Failed Certification Testing

Một module rope driver của Apollo Guidance Computer do Raytheon sản xuất bị loại bỏ sau khi thất bại trong kiểm chứng. Qua kiểm tra tại phòng thí nghiệm ở nhiệt độ phòng, Stewart phát hiện module từng được sửa chữa lại và lỗi trong tài liệu gốc (số pin sai trong bảng 4-2). Mặc dù tất cả các tham số kiểm tra đều đạt, các kênh đo lại bị lệch calib. Không rõ đây là lỗi ban đầu hay do thời gian gây ra, cho thấy module này có thể được sửa chữa và tái sử dụng cho mục đích kỹ thuật thay vì cho chuyến bay.

Bài viết tiết lộ quá trình phân tích module máy tính hướng dẫn Apollo thất bại, khám phá lỗi tài liệu và bằng chứng sửa chữa trước đó.