#language-design

Bespoke: A Programming Language for People Who Say Please

Bespoke ra đời như phản đối với xu hướng sử dụng các lệnh mệnh lệnh trần truông và từ viết tắt thô lỗ trong các ngôn ngữ lập trình hiện đại. Ngôn ngữ này được thiết kế kiểu tĩnh, thay vì dùng các từ khóa bắt buộc như "throw" hoặc "return", nó yêu cầu lập trình viên thêm từ "please" trước mỗi lệnh gọi hàm hoặc xử lý ngoại lệ. Khi một lỗi xảy ra, thay vì ném ra một ngoại lệ thô, Bespoke buộc người dùng viết một câu cầu xin như "please handle error", làm cho luồng xử lý trở nên rõ ràng và менее agresif. Kết quả là mã nguồn dễ đọc hơn, giảm nguy cơ bỏ qua việc xử lý lỗi và tạo ra môi trường làm việc đồng đội bardziej lịch sự. Điều mà các lập trình viên có thể học là việc tích hợp yếu tố lịch sự vào cú pháp không chỉ làm đẹp mã mà còn có thể nâng cao độ tin cậy bằng cách ép buộc người phát triển phải tydrently xử lý các trường hợp ngoại lệ.

Bespoke mang đến một cách tiếp cận mới lạ với ngôn ngữ lập trình ít bạo lực và hơn sự tôn trọng dành cho lập trình viên.

Named and Optional Arguments are Awesome

Rust hiện vẫn thiếu tính năng named và optional arguments - điều khiến nhiều lập trình viên như tác giả cảm thấy thất vọng. Đề xuất bổ sung tính năng này đang được thảo luận để cải thiện developer experience khi làm việc với hàm có nhiều tham số. Việc hỗ trợ named arguments có thể giúp giảm lỗi do nhầm vị trí tham số, trong khi optional arguments giúp mã nguồn linh hoạt hơn. Tuy nhiên, việc triển khai tính năng này cần cân nhắc với hệ thống borrow checker và trait system hiện có của Rust.

Bài viết này giúp lập trình viên khám phá cách bổ sung named và optional arguments vào Rust - những tính năng quan trọng cải thiện trải nghiệm lập trình.

Only Python: Breaking a four year hiatus to talk about the export keyword (PEPs 842 and 843)

Sau bốn năm im lặng, một bloger Python quay lại thảo luận về ba đề xuất PEPs (842, 843 và 844) nhằm giải quyết vấn đề phân biệt tên public và private trong module Python. PEP 842 (đã rút lui) đề xuất dùng __export__ list và export soft keyword với nhiều dạng cú pháp, trong khi PEP 843 tập trung vào re-exports và tự động populating __all__, còn PEP 844 đề xuất thêm @public/@private decorators từ thư viện atpublic vào builtins. Tác giả đã xây dựng experimental import hooks trong một side project để người dùng thử nghiệm cú pháp export đề xuất ngay hôm nay. Thảo luận cộng đồng về các PEP này đã lắng xuống đáng kể, cho thấy có thể đây không còn là ưu tiên trong roadmap phát triển của Python.

Bài viết này giải thích ba đề xuất PEP quan trọng nhằm giải quyết vấn đề phân biệt tên công khai và riêng tư trong module Python.

Arguing about arguments

Here’s some Rust code: // define a function fn foo (x : i32 , y : i32 ) -> i32 { // body elided } // call it let z = foo ( 5 , 6 ); In programming language…

Native Records

The Erlang, Elixir and Gleam conference in Europe - 2 days of talks,discussions and networking for the BEAM community.

Spelling the type of a “self” parameter with Reflection

Over on std-proposals, it was pointed out that using C++23 “explicit object parameter” syntax without using auto (since auto makes your member function into a template, changing its semantics) is sometimes cumbersome:

The State of Allocators in 2026 - 6 Months Later

Where we are up to 6 months later and exciting times ahead

RangeFrom, Part 2..: What I think is wrong about the design

An opinion piece dissects the design of Rust's RangeFrom iterator, arguing its behavior on overflow is inconsistent and foot-gun prone. The author walks through five expectations developers might have of n.. and shows each is violated: overflow can skip the final value, the iterator can yield values outside the stated range, panic behavior differs across primitive integers, Ipv4Addr/Ipv6Addr, char, and NonZero<u*>, and monotonicity breaks for saturating types. A comparison table shows seven types diverge across three different overflow behaviors. The piece reviews counterarguments (compatibility with zip, stability concerns) and proposes returning None via Step::checked_forward instead, plus a new method as an alternative to relying on RangeFrom with zip.

Rust, Haskell, and the Architecture Behind Solana: Interview with Greg Fitzgerald

Solana được xây dựng trên nền tảng Rust, lựa chọn phù hợp cho hệ thống blockchain hiệu suất cao do kinh nghiệm của đồng sáng lập Greg Fitzgerald với C++, LLVM và Haskell. Kiến trúc Solana kết hợp các nguyên lý từ functional programming trong Haskell để tối ưu hiệu năng cho runtime blockchain. Rust cung cấp sự kết hợp giữa strong types, memory safety và low-level control, đặc biệt hiệu quả cho phát triển BPF và virtual-machine trên Solana. Bài viết thảo luận sâu về các quyết định kỹ thuật dẫn đến hiệu suất vượt trội, hữu ích cho lập trình viên quan tâm đến blockchain hệ thống phân tán.

Bài này giúp lập trình viên hiểu tại sao Rust lại là lựa chọn tối ưu cho Solana và cách ngôn ngữ này kết hợp với các triết lý lập trình hàm để xây dựng blockchain hiệu suất cao.

I stabilized never type

yeah

Better Batteries

One of the eternal schisms in programming is over the question of whether the standard library should be minimal or encompassing. This is the wrong question to ask. The right one is:

Go 1.26 iterators turned the simplest language into functional spaghetti

Ngôn ngữ Go vốn nổi tiếng với sự đơn giản, đặc biệt là vòng lặp for duy nhất. Việc giới thiệu Go 1.26 iterators đã làm tăng độ phức tạp của ngôn ngữ này. Các lập trình viên giờ đây phải đối mặt với nhiều cách khác nhau để lặp lại dữ liệu, làm mất đi tính nhất quán vốn có. Nếu bạn đang cân nhắc nâng cấp project của mình lên Go 1.26, hãy đảm bảo team đã hiểu rõ về iterator interfaces và generator functions để tránh tạo ra code khó bảo trì.

Bài viết này giúp lập trình viên Go hiểu rõ những thay đổi mới nhất về iterator trong Go 1.26 và tác động của chúng đến phong cách lập trình.

Aiki: Alpha Milestone 26 Update

A detailed progress report on Aiki, an experimental programming language, covering work done since the first public alpha release. The author, tagging the current state as v0.4.0-alpha-26, describes moving grammar authority out of parser code, centralizing structural analysis, fixing tooling failure-propagation bugs, making the runtime location-independent, and building an independent Aiki-written lexer, parser, and evaluator that can self-host and even recursively interpret itself. Also covered: a new editor-independent language service layer used by Xed, VS Code, and nvi; a profiler calibration experiment validating semantic counters; and plans for future work on process execution, networking, JSON, OS surface, signals, timers, and cryptographic hashing.

KCL part 3: look and feel

Bài viết phân tích cải tiến ergonomic sâu rộng cho KCL, một ngôn ngữ chuyên dụng (DSL) cho CAD/modeling dành cho người không lập trình. Tác giả trình bày nhiều thay đổi về cú pháp và ngữ nghĩa nhằm giảm nhiễu: bỏ dấu '%' pipeline, bổ sung tham số từ khóa, đơn giản hóa khai báo hàm, hệ thống thuộc tính có kỷ luật, thống nhất số thành float có đơn vị, thay đổi khởi tạo đối tượng từ ':' sang '=', và thay thế chuỗi ma thuật bằng hằng thư viện chuẩn. Ngoài ra, bài cũng đề cập những thay đổi bị từ chối do chi phí cao (thiết kế cú pháp tag, kiểu point tích hợp sẵn) và kết thúc bằng so sánh mã trước/sau để minh họa hiệu quả cải tiến.

Lập trình viên chuyên về CAD hoặc thiết kế mô hình nên đọc bài này để hiểu cách tối ưu hóa ngôn ngữ riêng (DSL) cho người không chuyên, từ đó học cách thiết kế giao diện và ngữ nghĩa của ngôn ngữ đơn giản, giảm thiểu rắc rối syntax và tăng hiệu quả làm việc cho cả lập trình viên và người dùng cuối.

Four levels of in-place initialization

Bài viết đề xuất giải quyết vấn đề khởi tạo tại chỗ (in-place initialization) trong Rust thông qua bốn cấp độ: raw pointers với MaybeUninit (không an toàn), cặp tham chiếu &uninit/&own (an toàn), placing functions (thay đổi cách trả về thành ghi vào con trỏ), và tối ưu hóa MIR-level move elimination. Rust nên cung cấp nhiều cơ chế bổ trợ thay vì một giải pháp phổ quát, tương tự như cách hoạt động của const.

Lập trình viên Rust nên đọc bài này để hiểu cách tối ưu hóa và phân cấp các giải pháp cho việc khởi tạo in-place trong ngôn ngữ, từ an toàn cao đến linh hoạt cao nhất, giúp bạn lựa chọn phương pháp phù hợp với từng tình huống mà không cần phụ thuộc vào một tính năng duy nhất.

A Brief Introduction to Icon

Ngôn ngữ lập trình Icon (1993) là ngôn ngữ bậc cao, hướng biểu thức, sử dụng giá trị có kiểu (không phải biến), quản lý bộ nhớ tự động và hỗ trợ các cấu trúc dữ liệu tích hợp như sets, lists, tables, records. Điểm nổi bật của Icon là cơ chế đánh giá hướng mục tiêu (goal-directed evaluation), cho phép biểu thức sinh ra nhiều giá trị và quay lui (backtrack) khi cần, cùng các tính năng mạnh mẽ về xử lý chuỗi (find, move, tab, upto, many).

Nếu bạn đang tìm hiểu về cách xây dựng logic phức tạp với các cấu trúc dữ liệu đa dạng và muốn khám phá cách biểu thị logic bằng cách tạo ra các chuỗi giá trị thay vì chỉ manipula variable, Icon sẽ là một ví dụ tuyệt vời về cách tối ưu hóa code bằng cách sử dụng phương pháp goal-driven evaluation.