Hackaday Links: August 30, 2026

GUIs should be fully keyboard-driven

GUI cần được điều khiển hoàn toàn bằng phím tắt để người dùng không phụ thuộc vào chuột. …

Nasa launches telescope that will map two billion galaxies

NASA vừa phóng thành công Roman Space Telescope từ trung tâm Kennedy ở Florida, bắt đầu nhiệm vụ khảo sát vũ trụ rộng lớn. Kính thiên văn này wyposaż bằng Wide Field Instrument có trường nhìn 0,28 độ vuông và bộ cảm biến infrared, cho phép quét lên tới hai tỷ galaxie trong ánh sáng near‑infrared. Dữ liệu thu được sẽ được dùng để đo lường sự phân tán của galaxie và suy ra đặc tính của năng lượng tối và vật chất tối. Kết quả missione này có thể cung cấp bằng chứng mới về bản chất của thành phần chiếm 95% vũ trụ, giúp kiểm định hoặc thay đổi các mô hình cosmology hiện tại. Đáng học là việc đầu tư vào thiết bị trường nhìn rộng và cảm biến độ nhạy cao mở ra khả năng khảo sát thống kê lớn, một hướng đi cần thiết để giải quyết các vấn đề cơ bản về vật chất tối và năng lượng tối.

Việc đọc bài này giúp lập trình viên nắm bắt công nghệ xử lý dữ liệu thiên văn quy mô lớn từ dự án kính viễn không Roman của NASA.

Reasoning Models From Scratch: Code Setup

Bài video giải thích mối quan hệ giữa các LLM truyền thống và các mô hình reasoning cùng với các agent trong hệ thống AI. Nó demonstratem cách cài đặt môi trường Python và PyTorch bằng công cụ quản lý gói uv. Quá trình này bao gồm tạo virtual environment, cài đặt torch và các thư viện phụ trợ trong ít phút. Nhờ uv, việc quản lý phụ thuộc trở nên nhanh chóng và nhất quán giữa các máy phát triển. Điều này cho thấy việc chọn trình quản lý gói hiện đại giúp giảm thời gian setup và tập trung vào nghiên cứu reasoning model.

Bài này giúp lập trình viên hiểu mối quan hệ giữa mô hình ngôn ngữ lớn và mô hình suy luận đồng thời thiết lập lập trình Python hiệu quả với uv.

Your Proxmox VMs don't need 8GB each and it's easy to see how much RAM they actually use

Nhiều quản trị viên thường cấp 8 GB RAM cho mỗi máy ảo trên Proxmox VE vì họ nghĩ rằng đây là mức an toàn, nhưng điều này thường dẫn đến lãng phí bộ nhớ khi các VM chỉ sử dụng một phần nhỏ trong thời gian nghỉIdle. Nguyên nhân là Proxmox dựa trên KVM/QEMU và nếu không kích hoạt virtio‑balloon, mỗi VM sẽ giữ toàn bộ lượng RAM được cấp phát dù không thực sự cần dùng. Kết quả là bộ nhớ của máy chủ bị chiếm giữ không cần thiết, giảm mật độ chạy VM và tăng chi phí hạ tầng. Để khắc phục, bạn có thể bật balloon driver trong cấu hình VM và sử dụng lệnh qm monitor <VMID> -> info balloon hoặc công cụ pvetop để xem mức RAM thực tế mà mỗi VM đang tiêu thụ. Bài học là hãy right‑size bộ nhớ cho VM dựa trên dữ liệu đo thực tế và dựa vào overcommit cùng với ballooning để tối ưu využ dụng tài nguyên trên Proxmox.

Bài viết này giúp bạn quản lý tài nguyên RAM hiệu quả hơn cho các máy ảo Proxmox bằng cách chỉ định lượng RAM thực tế cần thiết.

A deep dive into Nurb

Nurb được thiết kế để biến một agent viết mã thành đối tác CAD thực tế, cho phép các nhà phát triển làm việc trực tiếp trong môi trường mô hình 3D. Nó sử dụng các thành phần Python để tạo và thao tác hình học, đồng thời dựa trên nhân OCCT để xây dựng các thể rắn chính xác. Trong quá trình làm việc, hệ thống thực hiện kiểm tra trực tiếp và đo lường để phát hiện sớm các lỗi hoặc sai lệch về kích thước. Kết quả cuối cùng được xuất ra định dạng 3MF, giúp duy nhất dữ liệu mô hình và dễ dàng chia sẻ với các công cụ CAD khác. Từ đây ta học được rằng sự kết hợp giữa ngôn ngữ scripting linh hoạt và nhân mô hình rắn mạnh mẽ, cùng với việc áp dụng tiêu chuẩn xuất bản mở, có thể tạo ra quy trình thiết kế tự động hóa và đáng tin cậy.

Bài này giúp lập trình viên hiểu cách Nurb biến một agent lập trình thành đối tác CAD hiệu quả.

witr: Why is this running? Trace process, port, container or file

witr là công cụ truy vết nguyên nhân của tiến trình, port, container hay file đang chạy, hiển thị toàn bộ chuỗi khởi động từ systemd, supervisor, shell hay cron cùng thông tin người khởi động, thời gian, nguồn gốc và cảnh báo quan trọng. Có thể chạy dạng tương tác TUI hoặc script với định dạng đầu ra ngắn gọn (--short) hoặc JSON (--json), hỗ trợ đa nền tảng qua một file binary Go tĩnh.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu cách khám phá và giải quyết nguyên nhân sâu sắc của các quá trình bất thường, container hoặc dịch vụ chạy trong hệ thống, từ nguồn gốc khởi động đến các cảnh báo quan trọng mà ps, top hoặc lsof không thể cung cấp.

Your executable is a SQLite database

Tác giả đã lâu nghiên cứu Nix như công cụ để tái tạo toàn bộ hệ thống và đồng thời suy nghĩ thay thế định dạng ELF bằng SQLite cho file thực thi. Anh ta nhận thấy SQLite là một cơ sở dữ liệu nhẹ, hỗ trợ lưu trữ blob và metadata có thể được truy cập trực tiếp mà không cần bước giải nén hay liên kết truyền thống. Khi đóng gói mã máy và các tài nguyên vào các bảng SQLite, file thực thi trở thành một đơn vị tự chứa, dễ dàng sao chép, phiên bản và kiểm tra tính toàn vẹn bằng các truy vấn SQL. Điều này cho thấy lợi ích của việc sử dụng định dạng dữ liệu phổ biến làm carrier cho code, mở đường cho các hệ thống xây dựng tái tạo như Nix có thể xử lý thực thi như bất kỳ artifact khác. Nó cũng gợi ý rằng các công cụ quản lý gói và môi trường có thể được đơn giản hóa khi định dạng thực thi tương thích với các công cụ truy vấn và sao chép hiện có.

Bài này sẽ giúp bạn khám phá cách định dạng SQLite có thể thay thế ELF cho tệp thực thi, mang lại khả năng xây dựng lại thế giới một cách sáng tạo.

The Linux gaming distro that refused to join the Open Gaming Collective is now dominating the Steam charts

CachyOS trở thành bản phân phối Linux phổ biến nhất trên Steam, vượt xa các phiên bản khác không phải của Valve nhờ hiệu suất gaming vượt trội.

Là người phát triển game hoặc người chơi muốn tối ưu hóa trải nghiệm chơi game trên Linux, bạn nên đọc bài này để biết cách CachyOS, một distro Linux độc lập, đã vượt qua sự hỗ trợ của Valve và trở thành lựa chọn hàng đầu trên Steam, giúp bạn hiểu về những công cụ và chiến lược mới cho nền tảng game trên hệ điều hành này.