20 Lessons From 20+ Years in Tech

As AI reshapes business, the fractional CTO finds its moment

AI đang thay đổi cách doanh nghiệp hoạt động, nhưng chỉ 21% các doanh nghiệp có hệ thống quản trị AI成熟, theo Deloitte. Nguyên nhân kỹ thuật là sự chênh lệch giữa mong muốn triển khai AI agents (74% dự định sử dụng đến 2027) và khả năng thực tế do thiếu governance và kiến trúc AI đồng bộ. Hệ quả là các dự án AI dễ bị trì hoãn, vượt ngân sách hoặc không đạt mục tiêu khi thiếu lãnh đạo kỹ thuật tập trung. Đáng học, mô hình fractional CTO – một CTO part‑time có kinh nghiệm trong AI và agents – được đề xuất để điền khoảng trống này, cung cấp chiến lược và giám sát mà không cần chi phí toàn thời gian. Điều này cho thấy việc đầu vào nguồn lực leiding linh hoạt có thể giúp doanh nghiệp cân bằng giữa tham vọng AI và sẵn sàng tổ chức, tăng khả năng thành công trong việc triển khai agents và các giải pháp AI mới.

Đọc bài viết để hiểu vai trò then chốt của CTO bán thời gian trong việc xây dựng năng lực AI cho doanh nghiệp giữa tham vọng hiện thực và tổ chức chưa sẵn sàng.

Is AI going to steal my job as a design engineer?

Thiết kế sản phẩm đang trải qua sự can thiệp của AI qua các công cụ agent tự động hoá các tác vụ lặp lại. Những mô hình sinh hình và hệ thống agent có thể tạo ra bản phác thảo, bố cục và các thành phần UI dựa trên mô tả tự nhiên, giảm công việc scaffolding. Vì vậy, các kỹ sư thiết kế sẽ dành ít thời gian hơn để vẽ khung, nhưng cần tập trung hơn vào việc định hướng thẩm mỹ, kiểm soát độ phức tạp và hoàn thiện chi tiết visual. Điều đáng học là khi AI xử lý phần “scaffold”, giá trị thực của nhà thiết kế nằm ở vị giác sản phẩm, sự tự chế và khả năng tạo ra những giao diện mịn màng, điều này không thể thay thế bằng thuật toán hiện tại. Do đó, đọc bài gốc giúp lập trình viên hiểu rõ vai trò mới của AI trong quy trình thiết kế và cách duy trì lợi thế cạnh tranh qua việc phát triển kỹ năng thẩm mỹ và quyết định.

Bài viết giúp bạn hiểu vị thế thiết kế kỹ thuật của mình trong kỷ nguyên AI, biết được đâu là giá trị mà AI không thể thay thế.

Who Is Going to Do My Job Now?

Một nhân viên đã làm việc 16 năm tại một công ty, trả lại laptop trước trưa và gửi email lúc 4:41 sáng hôm nay hỏi ai sẽ làm thay công việc của ông sau khi ông nghỉ việc. Nguyên nhân ngay lập tức là quyết định nghỉ việc sau thời gian dài làm việc, khiến vị trí của ông trở nên trống ngay lập tức. Hệ quả là nhóm làm việc phải đối mặt với sự không chắc chặn về việc ai sẽ tiếp nhận trách nhiệm của ông, có thể gây gián đoạn cho các dự án đang triển khai. Điều đáng học là cần có kế hoạch chuyển giao kiến thức và kế thừa vị trí trước khi nhân viên lâu năm rời đi, để giảm thiểu rủi ro mất mát thông tin. Quản lý cũng nên tài liệu hoá quy trình quan trọng và đào tạo chéo các thành viên trong đội để đảm bảo sự liên tục khi có sự thay đổi nhân sự.

Bài viết này giúp lập trình viên hiểu được tương lai công việc trong thời đại AI phát triển mạnh mẽ.

System Design Explained: APIs, Databases, Caching, CDNs, Load Balancing & Production Infra

Bài viết giải thích thiết kế hệ thống từ đơn giản (máy chủ đơn) đến phức tạp (hàng triệu người dùng), bao gồm API, cơ sở dữ liệu, caching, CDN, load balancing và hạ tầng sản xuất.

Bài viết giúp bạn hiểu rõ cách xây dựng cơ sở hạ tầng thực tế từ những nguyên tắc cơ bản nhất, từ đó tránh những sai lầm thường gặp khi mở rộng hệ thống khi còn mới mẻ.

(comic) Tie initiatives to P&L

Bài viết là bộ truyện tranh ngắn intitulé "Tie initiatives to P&L", mô tả cách các dự án trong doanh nghiệp liên hệ trực tiếp đến báo cáo lãi lỗ. Nguyên nhân kỹ thuật là tác giả sử dụng hình vẽ đơn giản, đối thoại ngắn gọn và màu sắc restrained để minh họa các khái niệm tài chính mà không cần biểu đồ phức tạp. Hệ quả là người đọc, đặc biệt là lập trình viên hoặc quản lý dự án, có thể nhanh chóng nắm được tác động của quyết định kỹ thuật đến doanh thu và chi phí mà không phải đọc tài liệu tài chính dài. Điều đáng học là việc kết hợp nghệ thuật truyện tranh với giải thích P&L giúp tăng khả năng ghi nhớ và truyền đạt ý tưởng giữa các bộ phận khác nhau. Nếu bạn đang cân nhắc đọc bài gốc, đây là một nguồn tài liệu ngắn gọn, sáng tạo để làm quen với cách các iniciativa công nghệ được đo lường qua lợi nhuận.

Bài này giúp lập trình viên hiểu cách liên kết sáng kiến kỹ thuật với lợi nhuận doanh nghiệp.

Junior engineers are skipping straight to architect-level thinking

Các kỹ sư phần mềm junior ngày càng dựa vào công cụ tạo mã AI để tăng tốc độ phát hành sản phẩm. Họ tập trung vào việc sinh mã mà không đầu tư đủ thời gian để hiểu logic, kiểm tra lỗi hoặc đánh giá tác động lâu dài của mã đó. Khoảng cách giữa tốc độ sinh mã và khả năng đánh giá sở hữu dẫn đến nguy cơ tăng lỗi, nợ công nghệ và khó bảo trì trong dài hạn. Nhóm cần đưa ra chỉ số riêng để đo lường sự chênh lệch giữa lượng mã được tạo và mức độ sự hiểu judgment của tác giả, từ đó định hướng đào tạo và審查 mã. Việc đo lường khoảng cách này giúp quản lý quyết định đầu tư vào mentorship, review quy trình và các thực tiễn sở hữu mã trước khi mở rộng sử dụng AI.

Bài viết này giúp junior hiểu được sự khác biệt giữa việc viết code nhanh và xây dựng phán đoán kiến trúc để làm chủ sản phẩm của mình.

Extreme Programming 1999->2026

Phương pháp Extreme Programming (XP) ra đời từ năm 1999 vẫn là kim chỉ nam hiệu quả cho việc phát triển phần mềm sau 30 năm.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu cách Extreme Programming không chỉ là một phương pháp phát triển hiệu quả mà còn là một tư duy agile lâu dài, giúp tối ưu hóa chất lượng, linh hoạt và sự hài lòng của khách hàng ngay từ những năm đầu tiên phát triển.

You should never be angry at work

Bài viết bắt đầu bằng việc chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của tác giả về việc tránh cho phép …