Haskell for all: Dependent if expressions without dependent types

What's New With Golang Generics

Generics từng là tính năng mới trong Go và giờ đã phát triển qua các phiên bản gần đây, với những cải tiến được Dolt tích hợp vào dự án.

Lập trình viên Go nên đọc bài này để hiểu cách tương tác với Generic trong Go—công cụ mới giúp viết mã linh hoạt hơn, giảm sự phụ thuộc vào kiểu dữ liệu cụ thể, và tối ưu hóa hiệu suất cho các ứng dụng hiện đại.

v0.9 of Gleam, a statically typed language for the Erlang VM, is out

Phiên bản v0.9 của ngôn ngữ lập trình Gleam (dành cho Erlang VM) đã được phát hành, giới thiệu những cập nhật và cải tiến mới.

Lập trình viên tìm kiếm hiệu suất và tính nhất quán của Erlang VM nhưng muốn một ngôn ngữ mạnh mẽ hơn với kiểu dữ liệu tĩnh sẽ thích thú với những tính năng mới của Gleam v0.9 như hỗ trợ kiểu dữ liệu mới và cải tiến tính tương thích.

Logic for Programmers

Toán học thực hành dành cho lập trình viên đang làm việc.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu cách áp dụng logic toán học thực tế trong giải quyết vấn đề lập trình, từ đó tối ưu hóa hiệu suất, giảm sai sót và xây dựng giải pháp code hiệu quả hơn.

Lesson 6: Functional Programming (FP)

Bài học giới thiệu lập trình chức năng (Functional Programming - FP), một phong cách lập trình mạnh mẽ trong xử lý dữ liệu, mô tả dữ liệu như dòng chảy qua hệ thống ống dẫn.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu cách áp dụng tính không phụ thuộc (side-effect-free), tính tái sử dụng cao và tính biểu diễn rõ ràng của lập trình chức năng để giải quyết vấn đề xử lý dữ liệu phức tạp một cách hiệu quả và dễ bảo trì.

review2 :: Reasonably Polymorphic

Bài viết xem lại tính năng 'repeat' của một trình soạn thảo giống vim cũ, nơi tác giả ban đầu triển khai bằng một monad tùy chỉnh kết hợp MonadState và MonadWriter để lưu trữ các hành động IO. Nguyên nhân lỗi là việc sử dụng unsafe Dynamic để ép kiểu trong monad, khiến toán tử bind ẩn các nhánh xử lý sau các hàm mờ, làm mất khả năng phân tích tĩnh và dẫn đến sự cố khi chạy. Hệ quả là trình soạn thảo gặp crash tại thời điểm thực hiện lặp lại vì không thể xác định trước cấu trúc hiệu ứng của monad. Sửa đổi thay monad bằng mũi tên (Kleisli arrows) bao bọc trong một wrapper applicative Static, cho phép phân tích cấu trúc tĩnh mà vẫn giữ khả năng cache effectful. Ngoài ra, việc cung cấp một instance ArrowChoice tự động tạo ra một functor Selective miễn phí, từ đó người dùng có thể chọn viết lại tính năng bằng API mũi tên hoặc applicative tùy theo nhu cầu.

Bài viết này giúp lập trình viên học được cách sửa lỗi monad bằng cách sử dụng arrows và Selective functors để tạo tính năng lặp lại an toàn hơn trong các ứng dụng có side effect.

Multistack Concatenative Programming Languages

Bài viết khám phá các ngôn ngữ lập trình concatenative đa ngăn xếp (catlangs), giải thích cách nhiều ngăn xếp có tên giải quyết vấn đề quản lý ngăn xếp dữ liệu cổ điển mà không ảnh hưởng đến tính kết hợp (concatenative). Nó so sánh biến từ vựng (lexical variables) kém phù hợp với catlangs so với các binding không từ vựng (như namespace stack của Factor hay dictionary stack của PostScript), đồng thời chỉ ra cách ngăn xếp có tên có thể mô hình hóa phạm vi (scopes), loại bỏ đối tượng closure và bị xóa trong quá trình biên dịch nhờ phân tích tĩnh. Các dự án tiêu biểu gồm Dawn, Mirth (có kiểu, biên dịch ra C), Nova, StackTalk và Kit.

Lập trình viên tìm hiểu về tương tác dữ liệu và tính linh hoạt của ngôn ngữ sẽ nhận ra cách các ngôn ngữ catlang sử dụng nhiều stack riêng biệt giúp giải quyết vấn đề quản lý dữ liệu một cách sáng tạo, tránh rắc rối của biến lexical và tối ưu hóa hiệu suất thông qua phân tích tĩnh.

Prela Tutorial

Prela is a new query language developed at UCLA that represents an alternative to SQL, built entirely from binary relations (tables with two columns). This tutorial builds a toy Python implementation of Prela to explain its core operators: relation composition (.select), the & operator for pairing columns, .eq for filtering, and .where for restriction. It shows how decomposing wide tables into binary relations (akin to 6NF) lets queries compose like functions, producing dramatically shorter queries than equivalent SQL (11 lines vs 20+). A full paper and GitHub implementation are linked for further exploration.