Margaret Hamilton, computing pioneer who led software development for the Apollo program, dies at 90

Casey Muratori: Surprises In Computer History And Where Bad Code Comes From

Casey Muratori tổ chức thảo luận tập trung vào những bất ngờ trong lịch sử máy tính mà không đề cập đến các chủ đề tiêu cực về AI. Nguyên nhân kỹ thuật này xuất phát từ việc tác giả muốn khám phá các vấn đề nền tảng trong phát triển phần mềm thay vì xu hướng công nghệ hiện tại. Hệ quả là bài phân tích sâu về nguồn gốc code kém chất lượng và các quyết định thiết kế tồi trong lịch trình phát triển phần mềm. Điều đáng học hỏi là cách Muratori chỉ ra rằng nhiều vấn đề kỹ thuật không phải do công nghệ mới mà đến từ các sai lầm cơ bản trong tư duy thiết kế đã tồn tại hàng thập kỷ.

Bài viết này giúp lập trình viên hiểu nguồn gốc của code tồi thông qua những bất ngờ trong lịch sử máy tính.

Nasa launches telescope that will map two billion galaxies

NASA vừa phóng thành công Roman Space Telescope từ trung tâm Kennedy ở Florida, bắt đầu nhiệm vụ khảo sát vũ trụ rộng lớn. Kính thiên văn này wyposaż bằng Wide Field Instrument có trường nhìn 0,28 độ vuông và bộ cảm biến infrared, cho phép quét lên tới hai tỷ galaxie trong ánh sáng near‑infrared. Dữ liệu thu được sẽ được dùng để đo lường sự phân tán của galaxie và suy ra đặc tính của năng lượng tối và vật chất tối. Kết quả missione này có thể cung cấp bằng chứng mới về bản chất của thành phần chiếm 95% vũ trụ, giúp kiểm định hoặc thay đổi các mô hình cosmology hiện tại. Đáng học là việc đầu tư vào thiết bị trường nhìn rộng và cảm biến độ nhạy cao mở ra khả năng khảo sát thống kê lớn, một hướng đi cần thiết để giải quyết các vấn đề cơ bản về vật chất tối và năng lượng tối.

Việc đọc bài này giúp lập trình viên nắm bắt công nghệ xử lý dữ liệu thiên văn quy mô lớn từ dự án kính viễn không Roman của NASA.

How Pixar Stopped Worrying And Learned To Love Linux

Pixar ban đầu sử dụng các workstation SGI Unix cho hoạt ảnh máy tính do hiệu năng đồ họa vượt trội. Khi RISC workstation bị máy tính PC rẻ hơn và nhanh hơn thay thế, Pixar lựa chọn chuyển sang Linux thay vì Windows NT do tính tương thích POSIX và không muốn viết lại hàng triệu dòng code Unix. Công ty hoàn thành việc chuyển đổi năm 2001 và đưa toàn bộ render farm sang Linux cùng x86 hardware (Xeon processors) vào năm 2003. Quyết định này đã giúp thiết lập x86/Linux làm tiêu chuẩn ngành trong lĩnh vực hiệu ứng hình ảnh và hoạt ảnh. Bài viết cũng đặt câu hỏi tại sao các ngành Unix khác như CAD/CAM không đi theo mô hình này và tại sao Pixar chọn Linux thay cho BSD.

Bài viết này tiết lộ cách Pixar chuyển từ Unix sang Linux và thiết lập chuẩn công nghiệp, cho thấy chiến lược chuyển đổi thành công thay vì di chuyển sang Windows.

Without new landers or rovers, it’s helicopters or bust for NASA’s Mars program

NASA's cost estimate for SR-1 Freedom is $2.1 billion, but that doesn't include the helicopters.

After Decades, NASA May Finally Replace Mars Relays

Sau nhiều thập kỷ sử dụng mạng relay Mars với các thiết bị từ 12-25 năm tuổi, NASA trao hợp đồng giá cố định cho Blue Origin xây dựng Mars Telecommunications Network (MTN) với ngân sách 700 triệu USD. Hệ thống mới yêu cầu ít nhất 1 terabyte bộ nhớ store-and-forward và tốc độ truyền Mars-to-Earth đạt 150 Mbps, lên kế hoạch phóng năm 2028. Tuy nhiên, Rocket Lab đã khiếu nại với Government Accountability Office, khiến dự án tạm dừng tới 100 ngày và có nguy cơ bỏ lỡ window phóng tiếp theo. Bài gốc cung cấp thông tin chi tiết về tranh chấp hợp đồng và các yêu cầu kỹ thuật cụ thể của mạng lưới liên lạc tương lai Sao Hỏa.

NASA cuối cùng sẽ thay thế hệ thống liên lạc lạc hậu trên Sao Hỏa bằng mạng lưới MTN mới do Blue Origin xây dựng, dù dự án đang đối mặt với thách thức từ khiếu nại của Rocket Lab.

The Heavy Disco-Ball Satellite Designed To Do… Nothing

LAGEOS-1, phóng năm 1976, là vệ tinh thụ động không có điện tử, nguồn năng lượng hoặc hệ thống đẩy, nặng khoảng 407 kg và được phủ bởi retroreflectors góc vuông. Trạm mặt đất sử dụng kỹ thuật time-of-flight ranging phản xung laser để đo lường chính xác kích thước, hình dạng và quay Trái Đất qua thời gian. Dữ liệu từ vệ tinh này cũng đã được dùng để kiểm thuyết general relativity. Quỹ đạo ổn định và lực cản tối thiểu cho phép nó tồn tại trong quỹ đạo hàng triệu năm, và mang theo các tấm plaque do Carl Sagan thiết kế như thông điệp cho tương lai xa.

Bài viết này cho thấy vệ tinh thụ động LAGEOS-1 chứng minh công nghệ đơn giản nhất cũng có thể mang lại khám phá khoa học vĩ đại và tồn tại lâu dài hơn cả nền văn minh loài người.

IBM and NASA release an open-source lunar foundation model

IBM và NASA vừa phát hành Lunar Foundation Model trên nền tảng Hugging Face, kèm theo bộ dữ liệu lunar đầu tiên được chuẩn hóa cho machine learning. Bộ dữ liệu này được xây dựng từ chín thiết bị thuộc bốn sứ mệnh khác nhau, tạo ra nguồn tài nguyên quý giá cho nghiên cứu về mặt trăng. Model này sử dụng IBM's Granite framework và được huấn luyện trên hơn 25,000 hình ảnh, có khả năng phân tích địa hình mặt trăng với độ chính xác cao. Việc mở source mã và dữ liệu sẽ thúc đẩy nghiên cứu không gian và phát triển các ứng dụng AI trong lĩnh vực hàng không vũ trụ. Lập trình viên quan tâm đến aerospace AI hoặc làm việc với limited dataset nên xem xét cách xử lý dữ liệu đa nguồn của dự án này.

Lập trình viên nên đọc bài này để cập nhật công nghệ học máy mới nhất trong lĩnh vực không gian và ứng dụng thực tế với dataset mặt trăng thống nhất.

NASA turns to a stripped-down Sortie Suit for the first Artemis landings

NASA đang lên kế hoạch hạ cánh Artemis trên Mặt Trăng vào năm 2028 và đã quyết định sử dụng phiên bản rút gọn của Sortie Suit để giảm trọng lượng và chi phí. Để giải phóng lịch trình, NASA đã hủy dự án Gateway, hành động này cũng dẫn đến việc xóa ba chỗ dành cho phi hành gia của ESA trong nhiệm vụ. Việc giảm yêu cầu về bộ trang phục khiến các phi hành gia phải hoạt động với ít hỗ trợ hơn so với thiết kế đầy đủ ban đầu. Hậu quả là sự giảm khả năng thực hiện các hoạt động ngoài tàu phức tạp và sự giảm tham gia quốc tế trong các chuyến bay Artemis đầu. Kết luận cho thấy việc ưu tiên lịch trình và ngân sách có thể đòi hỏi hy sinh về năng lực và đối tác quốc tế, một bài học quan trọng cho các chương trình khám phá không gian trong tương lai.

Lập trình viên nên đọc để hiểu cách quản lý dự án phức tạp bằng cách phân tích cách NASA tối ưu hóa lịch trình và nguồn lực—chẳng hạn như cách loại bỏ yêu cầu thiết bị cứng nhắc và điều chỉnh kế hoạch khi có thay đổi đột xuất, giúp áp dụng cho việc quản lý công nghệ, dự án phần mềm hoặc giải quyết vấn đề thời gian trong công việc.