#zig

Bun Rewrites 535K Lines of Zig into Rust in Four Months, Eliminates Numerous Memory Leaks

Bun đã được tái viết hoàn toàn từ ngôn ngữ Zig sang Rust sau 4 tháng, xử lý 535,000 dòng code. Việc chuyển đổi này nhằm loại bỏ các memory leak thường gặp trong phiên bản Zig trước đó. Creator Jarred Sumner cho biết bản Rust mới cải thiện đáng kể hiệu năng và độ ổn định của runtime Bun. Điều đáng học hỏi từ dự án này là cách tiếp cận rewrite toàn bộ codebase lớn sang Rust mà vẫn duy trì tốc độ phát triển nhanh chóng.

Lập trình viên cần đọc để hiểu cách Bun chuyển từ ngôn ngữ Zig sang Rust như thế nào giúp cải thiện hiệu suất, bảo mật và quản lý bộ nhớ—đặc biệt khi phải xử lý hàng triệu dòng mã như trong trường hợp này, để học cách tối ưu hóa dự án lớn bằng ngôn ngữ hiện đại.

Fast and Hard Code

LLM đang thay đổi cách lập trình viên chọn ngôn ngữ khi viết code, vì chúng tạo ra đoạn mã nhanh hơn trong các ngôn ngữ bậc cao như Python và JavaScript. Nguyên nhân kỹ thuật là các mô hình đã được huấn luyện chủ yếu trên kho mã nguồn mở dominer bởi những ngôn ngữ này, khiến chúng hiểu và sinh ra cú pháp chính xác hơn so với C++ hoặc Rust. Khi dựa vào LLM, nhóm phát triển có xu hướng ưu tiên các ngôn ngữ mà mô hình hỗ trợ tốt, dù chúng có thể không tối ưu về thời gian thực hiện hoặc mức tiêu thụ bộ nhớ. Hệ quả là các dự án cần hiệu suất cao có thể bị lãng phí thời gian do việc dịch sang ngôn ngữ thấp hơn trở nên khó khăn và tốn lực. Bài học là trước khi quyết định ngôn ngữ, cần cân bằng giữa mức độ hỗ trợ của LLM và yêu cầu về hiệu suất thực tế của sản phẩm.

Bài viết này giúp lập trình viên hiểu cách lựa chọn ngôn ngữ lập hiệu quả khi làm việc với các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

Zig creator calls Bun's Claude Rust rewrite 'unreviewed slop'

Jared Sumner, tác giả của Bun, đã dùng khoảng 50 agent Claude Code song song để chuyển đổi toàn bộ ~500.000 dòng code Zig sang Rust chỉ trong 11 ngày, tiêu tốn ~165.000 USD, và kết quả vượt qua toàn bộ bộ test hơn 1 triệu assertions của Bun. Andrew Kelley, tác giả ngôn ngữ Zig, chỉ trích quyết liệt, gọi đây là "slop không được review", đồng thời khẳng định lỗi của Bun không phải do hạn chế của Zig mà từ thực hành lập trình kém, trong khi chính sách dự án Zig từ chối đóng góp từ AI vì lo ngại chất lượng.

Những lập trình viên quan tâm đến hiệu quả công nghệ và quản lý dự án sẽ tìm hiểu để đánh giá cách sử dụng AI trong việc tái cấu trúc mã nguồn, từ đó học cách cân bằng tốc độ phát triển với chất lượng kiểm soát trong các dự án quy mô lớn.

Zig's new plan for asynchronous programs

Zig giới thiệu cách tiếp cận mới cho I/O bất đồng bộ nhằm tránh vấn đề "function coloring", sử dụng interface generic Io (tương tự Allocator) với hai triển khai sẵn: Io.Threaded (dùng syscall đồng bộ) và Io.Evented (dựa trên io_uring/kqueue). Tính bất đồng bộ trở thành tối ưu hóa hiệu năng trong suốt, không ảnh hưởng cấu trúc mã. Zig bổ sung async() và concurrent() để quản lý song song, tránh thêm từ khóa mới. Io.Evented vẫn thử nghiệm, phiên bản tương thích WebAssembly đang được lên kế hoạch.

Là người phát triển cần tối ưu I/O và quản lý đồng bộ trong ứng dụng asynchrone, Zig’s giải pháp giúp bạn viết mã đơn giản, không phụ thuộc vào backend cụ thể mà vẫn đảm bảo hiệu suất và tính chính xác, đặc biệt khi chuyển đổi từ đồng bộ sang asynchrone.

Zig Day Seattle, WA #3

Zig Day là sự kiện lập trình cộng tác diễn ra trong một ngày.

Là người yêu thích hoặc đang học lập trình, bạn nên đọc để khám phá cách Zig được giới thiệu qua một cộng đồng thực hành trực tiếp, giúp bạn hiểu sâu hơn về ngôn ngữ này qua các dự án thực tế và trao đổi trực tiếp với các chuyên gia.

What Zig felt like, coming from Rust

Sau 7 năm làm việc với Rust, tác giả trải nghiệm ngôn ngữ Zig như một lựa chọn thay thế C với tính năng thấp hơn, nhẹ hơn và đang dần được công nhận.

Bài viết này cung cấp góc nhìn giá trị về trải nghiệm chuyển đổi từ Rust sang Zig, giúp lập trình viên hiểu rõ ưu điểm và khác biệt giữa hai ngôn ngữ hệ thống nổi tiếng.

Zig’s Io.Threaded is Neat

Zig giới thiệu std.Io.Threaded, một triển khai của giao diện Io mới hỗ trợ concurrency thông qua cơ chế thread đơn giản nhưng hiệu quả. Tác giả đánh giá cao cách triển khai này vì nó giải quyết được nhu cầu lâu nay mà ít framework nào làm tốt.

Là người phát triển cần tìm cách tối ưu hóa quản lý luồng và đồng bộ hóa trong ứng dụng đa luồng của mình, Zig’s std.Io.Threaded sẽ giúp bạn khám phá cách thực hiện các chức năng đồng bộ hóa độc đáo mà chưa có giải pháp nào khác làm tốt hơn.

I thought I was building a C replacement. I was wrong

C3 là phiên bản kế thừa của C với cú pháp quen thuộc, tương thích ABI hoàn toàn, hỗ trợ optionals, slices, contracts và zero-cost abstractions, nhằm cải thiện tính ergonomic và an toàn.

Một lập trình viên muốn tối ưu hóa hiệu suất và bảo mật trong dự án hiện tại mà vẫn giữ được sự tương thích với C truyền thống nên đọc bài này để khám phá C3 – một giải pháp nâng cấp hiện đại mà vẫn giữ nguyên giao diện lập trình thân thiện và hiệu suất cao.

Who Should Pay For Source Code Availability?

Tác giả chia sẻ hành trình chuyển sang sử dụng Radicle, một giao thức phi tập trung cho quản lý source code, nhằm thúc đẩy sự minh bạch và cộng tác trong phát triển phần mềm.

Nếu bạn đang tìm kiếm cách chuyển đổi từ việc giữ bí mật mã nguồn sang chia sẻ công khai để xây dựng cộng đồng, tăng tính minh bạch và mở rộng khả năng hợp tác trong ngành công nghệ.

After a day of programming in Zig

Người viết Rust đã trải nghiệm một ngày lập trình với Zig và nhận ra ngôn ngữ này không có từ khóa async/await, mà thay vào đó sử dụng event loop và coroutines. Đây là điểm khác biệt kỹ thuật đáng chú ý so với Rust, vốn đã có async/await từ phiên bản 1.39. Hệ quả là lập trình viên Zig cần quản lý concurrency một cách thủ công, phức tạp hơn so với Rust. Điều đáng học hỏi là cách tiếp cận minimalistic của Zig tập trung vào hiệu năng và giảm dependency, trái ngược với hệ thống package quản lý phức tạp của Rust.

Bài này cung cấp góc nhìn khách quan về ngôn ngữ Zig từ một lập trình viên Rust giúp bạn cân nhắc kỹ thuật khi chọn công cụ lập trình.

The Zig Journey

Loris Cro's Blog

Andrew Kelley Interview: Why He Built Zig, Banned AI Contributions, and Moved Zig off GitHub

In a JetBrains interview, Zig creator Andrew Kelley expanded on the project’s formal ban on AI contributions and the motivation behind its migration off GitHub to Codeberg: automated code submissions

Base84 deserves a place in file names

The TurboCrypt file encryption tool was originally designed for Unix systems.

software for humans

Clankerfree là một thư mục liệt kê các dự án mã nguồn mở mà người bảo trì xác nhận phần mềm được viết không có sự hỗ trợ từ AI tạo sinh hay LLM. Dự án bao gồm Alacritty, GIMP, LibreOffice, NetBSD, và Zig, mỗi dự án đều đã thông qua chính sách đóng góp cấm mã văn bản hoặc code do LLM tạo. Điều kiện để được liệt kê bao gồm giấy phép mã nguồn mở, tuyên bố của tác giả không sử dụng AI trợ giúp, và không có bằng chứng mâu thuẫn với tuyên bố đó. Việc được liệt kê không có nghĩa là sự bảo chứng giữa trang web và dự án.

Đọc bài này để biết các dự án mã nguồn mở được chứng nhận không sử dụng trợ lý AI trong quá trình phát triển.

Révo Programming language

revo, the programming language docs | github revo is a dynamic language made for the joy of programming get, try in your browser, join the discord or read the introduction with words ⣄⠔⠄⡨⣀⣹⣥⣣⡚⣿⣓⣾⣫⣷⠮⡧⣬⣬⣑⢤⠤⡉⣿⡥⣂⢟⣕⡴⠬⠆⠸⡈⡆⠀⠀⠀⡋⠄⠂⠨⡆⠀⠠⠃⡀⠀⠀⠈⢰⣿ ⠩⣽⢟⢭⠶⢷⢵⣻⠿⢍⣟⡅⡧⡭⣽⡯⡯⣶⠭⣽⡢⠱⢿⢧⠓⢥⠨⠧⠉⣡⠐⠀⢑⣀⠂⠈⠆⡅⠀⡀⢥⠤⢁⠀⢣⠀⠀⢘⠽⡏ ⠬⡓⣼⢟⢜⡧⣷⣇⣧⡷⢯⣿⣿⣿⡶⣭⠍⣯⣻⢥⠞⣮⣬⣩⠅⢏⠆⠁⡀⠌⢩⡁⢁⠅⠡⢀⠠⠀⢉⢈⠀⠀⡅⠀⡇⠀⠀⠃⠭⣯ ⡎⣟⣵⠅⣾⢭⣿⣾⣯⣿⣿⢿⣿⣿⣿⣿⣧⡳⣥⢜⣟⡤⠉⣁⢧⢨⠌⡂⠀⠒⠬⡪⣊⠄⠀⠘⠀⠢⡁⠀⡀⠅⠅⠀⡄⠀⠈⠀⢕⡟ ⡕⣧⡗⠎⠷⣯⣿⣿⣷⣿⡻⢵⣿⣿⣿⣭⣿⡿⣟⣇⡧⣿⡭⢨⠫⠮⠄⠖⠀⠆⠦⠕⠁⠅⠀⠆⡁⠁⡀⠀⠄⡉⠁⠀⠄⡀⡂⠀⢼⣇ ⠃⣶⣯⠢⡗⣟⣿⡿⣿⣯⢿⣷⢾⢿⣛⣿⣿⣯⡻⣾⡾⣾⢵⣏⣩⠅⠅⠥⠀⠃⠠⠅⠃⠀⡈⠀⠭⠅⠀⠀⠁⠔⠀⠀⢂⠅⠅⠀⠽⡇ ⠱⣻⣻⡥⢫⢯⢿⣷⣷⣿⣿⢾⢿⣷⢯⣉⣟⣟⣾⣿⠳⣿⣇⣃⠯⠘⠔⡇⠒⠅⡖⠁⠄⠡⠑⣀⠀⡁⠀⡀⠃⠈⠀⠀⠅⠀⠀⠂⣋⡇ ⢂⠵⣓⣿⣍⢯⢯⡯⣟⣝⠷⣟⢝⣋⡏⣧⠯⣿⣿⢯⣼⣯⡂⡂⣟⡧⠐⣅⠂⠥⠏⠀⠂⡅⠅⡁⠁⠄⠠⠊⠀⠨⠀⢈⠀⠄⠉⢘⡟⡆ ⡥⣯⢌⡤⢽⣗⣏⠗⢿⣻⡭⡞⡷⣭⢿⡻⡯⡟⣕⣾⢽⢯⡭⠂⡍⠀⠏⠀⢌⠴⠂⠊⡄⢗⠂⠰⠀⠤⠣⠀⠀⠀⠁⠀⠀⠀⠅⠀⢕⡽ ⠵⡭⡩⠋⠽⣽⡛⡹⢯⠍⡛⡏⣯⢟⠟⠿⣩⣳⡿⡟⢗⣭⡤⡯⠁⡬⠠⠂⢄⠂⢤⠀⢖⠀⠀⢀⠂⢖⠀⠘⠀⠀⠂⠡⢤⠠⠀⠀⣫⡿ ⠀⢰⡇⢂⣃⠙⣧⡵⡙⠇⡷⠶⡷⠶⡟⡙⣩⡌⠯⡺⡍⡲⡸⣆⠼⠅⡱⠌⠡⠂⢄⣠⠃⠀⠀⡂⠈⠂⠠⢀⠀⠀⠀⠔⠀⠂⠂⠀⠨⣯ ⡔⠰⠼⣝⢪⢋⢋⠣⣧⡦⣦⡁⡭⠽⡛⠁⡫⢡⡄⠿⡫⣕⣔⢳⠌⢡⡸⠁⠁⠂⣠⡇⠀⠀⠀⠍⠈⠄⠀⠀⢀⠀⠔⠆⠁⠈⠠⠀⡹⡏ ⡖⣠⠄⠀⠯⢜⢨⠊⣒⢡⠨⡀⠢⢭⠴⡊⢕⠐⣄⡓⡾⠋⠗⠉⢀⠚⠀⢃⠂⠥⠲⠀⠀⠀⠄⠐⠀⠀⠐⠀⠁⠄⠱⠁⠊⠈⡀⠀⠊⣽ ⠀⡉⠒⣃⠰⡀⢁⠘⡉⠪⠋⡲⡅⠍⡎⡪⢣⠽⢭⠍⡥⠁⠂⡰⠠⣄⠥⠐⠀⠣⠄⢀⠐⠁⡀⠀⢐⠐⠀⠠⠁⠂⠄⠠⠀⠁⡀⠐⣫⡟ ⠐⢔⠁⠀⠬⠑⠗⠴⠀⠢⡁⢌⠅⢘⠓⡛⠈⡀⠄⠆⠠⠠⠢⢂⠕⠷⠈⢀⠈⡒⠄⠂⠀⠀⠈⠀⡀⠡⠈⠀⠆⡐⠀⠀⠓⠀⠀⠀⢐⢼ ⡀⠀⠈⠐⠠⠀⠀⠁⠁⠣⢀⡁⡄⠂⠔⠂⠂⢉⠁⡌⠄⠜⠈⠡⠐⠀⡐⠀⢨⠀⠁⠀⠀⡀⠍⠄⠠⠁⠀⠠⢄⠈⠀⠀⡄⠀⠀⡀⠒⣸ ⢘⠉⡒⠤⠌⢀⠑⠕⠀⠄⠄⠄⠀⠄⠑⠉⠨⠀⠄⠀⠂⠃⠀⠀⠈⠄⠄⠠⠈⠀⠀⡀⠠⠁⢠⠁⠁⠀⠐⠱⠀⠀⠀⡐⠀⠉⠄⠀⢸⠾ ⠀⠘⠈⡀⠈⠀⠈⠨⠐⠠⠠⠐⡀⡄⢠⠀⢀⠨⠀⠃⠀⠀⡁⡠⠀⠩⠀⠂⠁⠀⠀⠀⢒⡄⠊⠀⠀⢀⠈⠁⠀⠀⠀⠆⠘⠁⠄⠀⠄⣿ ⠄⡄⠀⠈⠠⠀⡀⠀⠀⠄⠀⠂⠀⠀⠄⠀⢀⠁⠁⢁⠁⠆⠀⠀⠀⠀⡀⠀⠈⠀⡀⠀⠱⠀⠀⠀⠀⠂⢄⠈⠀⠀⡀⡨⠠⡀⠠⠀⠄⡼ ⠠⠀⠁⠊⢀⠀⠠⠁⠁⠂⠂⡄⢄⠐⡀⢀⠊⠂⡀⡁⡀⢀⢀⠠⠀⠄⠂⠡⠠⠁⠀⠀⠀⠂⠀⢠⠒⠀⠀⠀⠐⠢⠀⢀⠀⠀⠄⠄⣿⣿ ⠁⠋⠙⠊⠐⠕⠁⡂⠈⠅⠠⠈⠐⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡠⠀⠉⠀⠐⠀⠀⠀⠀⠀⣈⠀⠀⠀⠀⠈⡂⠈⠀⠀⠘⠌⢀⠥ ⠀⠀⠀⠀⠔⠔⠀⡀⡉⠀⠀⠀⠂⠠⠠⠀⠄⠄⠀⣀⢀⠀⡈⠀⠌⡐⠈⠈⠀⠀⠀⠀⠅⠀⣐⠉⠄⠀⠀⣂⠠⠁⡈⠀⠄⠄⢀⠣⢶⢿ ⠄⠀⠀⡁⠀⠄⠀⠀⠁⠈⠀⠈⠀⠁⠀⠁⡀⠁⠀⠁⠀⠀⠀⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⡀⠑⠀⠀⠎⠀⢬⢠⠀⢂⠠⠢⠠⠈⡐⠸⠀⡐⣹⢷ ⠩⠥⠂⠆⡆⢠⠀⢄⠀⣀⡀⣄⠀⢈⠀⠀⣀⡀⡀⡀⠄⡄⠡⠀⠐⠀⠑⠀⠀⠁⠒⠒⠉⠡⡀⠈⠈⢀⠥⠈⠀⠀⠀⠀⠈⣞⣏⣿⡏⣿ ⠾⠝⠷⢿⣯⣿⠧⡧⠭⠣⠭⡭⡮⢭⠶⠶⠶⠦⣗⡶⠽⠭⣿⣶⠷⠵⠮⠽⠿⠮⠿⢷⡶⣖⡷⠲⠞⠷⠾⢿⢷⣿⣿⣿⣿⣯⢇⠟⡧⢈ pipes clean data flow without nesting things flow from top to bottom

P99 CONF Speaker Spotlight: Peter Mbanugo

Let’s meet Peter Mbanugo,who will be talking about achieving massive, multi-core concurrency with pure state machines at P99 CONF 2026.

Static Allocation, Constant Work

In reply to this email:

Bun 1.4 Rust rewrite is not looking good • Tero Piirainen

Một người ủng hộ lâu năm của Bun chỉ trích việc tái viết bằng Rust (ban đầu bằng Zig) đang gặp nhiều trục trặc, với hàng nghìn pull request tồn đọng và hàng chục nghìn commit do AI tạo ra, trong khi mục tiêu an toàn bộ nhớ vẫn bị nghi ngờ. Bài viết đặt dấu hỏi liệu sự thay đổi ngôn ngữ có thực sự cần thiết hay chỉ là thử nghiệm thiếu trách nhiệm đối với các tác nhân AI.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu cách AI và các công cụ tự động hóa có thể ảnh hưởng đến chất lượng mã nguồn, quản lý dự án và quyết định về ngôn ngữ lập trình trong thực tế thực hiện, từ đó tránh những rủi ro về thời gian, hiệu suất và sự tin cậy trong các dự án lớn.

I want extern "fil-c"

Biên dịch mã C cũ bằng Fil-C, gọi an toàn từ Rust và sử dụng runtime checks như "chi phí" khi không chuyển đổi hot path sang Rust.

Lập trình viên muốn tối ưu hóa hiệu suất và bảo mật cho ứng dụng kết hợp C và Rust nên đọc để hiểu cách chuyển đổi và gọi hàm C an toàn, đồng thời phát hiện và khắc phục các lỗ hổng trong các đường đi nóng (hot path) bằng cách kiểm tra tại thời điểm chạy.

Tabs, Spaces, Hand Tools, and Seat Belts

Bài viết bàn về cuộc di cư lớn của bánh bun năm 2026 và tương lai của ngành thủ công phần mềm, so sánh các vấn đề như tabs vs spaces, công cụ thủ công và dây an toàn với những thách thức trong phát triển phần mềm.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu cách các phong cách và công cụ truyền thống trong lập trình—như tab vs space, công cụ thủ công—có thể trở thành biểu tượng của sự chuyên nghiệp và tinh tế trong tương lai của nghề lập trình.

CachyOS August 2026 Release Preps For Upcoming Server Edition

CachyOS tung bản cập nhật tháng 8/2026 nhằm chuẩn bị cho phiên bản Server sắp ra mắt, với cải tiến trình cài đặt CLI, giao diện người dùng mới, và chuyển đổi ngôn ngữ lập trình: chwd kernel-manager từ C++ sang Rust, Cachy Update từ C# sang Zig. Bản cập nhật cũng bao gồm sửa lỗi và cập nhật wiki hướng dẫn gaming.

Lập trình viên cần tìm hiểu về CachyOS để hiểu cách chuyển đổi từ C++ sang Rust và Zig trong các dự án hệ thống, giúp tối ưu hiệu năng và bảo mật cho ứng dụng server của mình.