#retrocomputing

Artificial Intelligence As It Once Was

Internet Archive vừa công bố bộ sưu tập "Vintage Artificial Intelligence" cho phép truy cập và chạy phần mềm AI từ thập niên 1970 đến 1990 trực tiếp trên trình duyệt qua mô phỏng. Bộ sưu tập này chứa nhiều phiên bản của Eliza, các trò chơi phiêu lưu hội thoại, môi trường Lisp và Prolog, Racter (chương trình viết truyện đầu tiên), Alter Ego, một số triển khai của Conway's Game of Life và chương trình cờ vua Sargon. Mặc dù một số tác phẩm nổi tiếng như Hexapawn, Parry và công cụ George không được bao gồm, nhưng bộ sưu tập vẫn cung cấp đủ материала để nghiên cứu cách các hệ thống dựa trên quy tắc và xử lý ngôn ngữ tự động hoạt động trong thời kỳ đầu của AI. Nhờ khả năng mô phỏng trong trình duyệt, nhà phát triển và nhà nghiên cứu có thể kiểm tra, so sánh và học hỏi từ mã nguồn gốc mà không cần cài đặt phần mềm cũ hoặc máy tính thời đại. Điều này nhắc nhở chúng ta về giá trị của việc lưu trữ và truy cập phần mềm lịch sử để tránh mất mát kiến thức về thiết kế hệ thống chuyên gia đầu tiên và cung cấp cảm hứng cho các phương pháp AI hiện tại dựa trên quy tắc.

Modern USB Controllers On Win98 (and Up)

A hobbyist named Yeo Kheng Meng built USB host drivers that let Windows 98 (and later Windows versions) work with modern xHCI USB 3.0 controllers, which postdate Windows 98 by roughly a decade. He used LLMs to help guide the driver development process, addressing bugs reported in the project's GitHub repo. The drivers have been demonstrated working on a 2020 ThinkPad and a 2016 laptop model, neither of which have old-style USB ports. The code is open source and available on GitHub, continuing the creator's history of blending old and new computing hardware and software.

Myst On The Atari 2600

Một retrocomputing tên Vince đã mất khoảng ba năm để port game Myst chạy trên Atari 2600 - máy chỉ có 128 bytes RAM. Dự án sử dụng E7 bank-switching scheme để tăng thêm bộ nhớ cho cartridge, tự chế từ linh kiện của cartridge BurgerTime gốc. Game phải giải quyết nhiều vấn đề về timing và đặc điểm phần cứng độc đáo khi lập trình cho 2600. Thành quả này cho thấy sự kiên trì có thể biến điều không thể thành hiện thực trên các hệ thống hạn chế.

Bài này cho thấy một lập trình viên có thể đạt được điều phi thường khi kiên trì và sáng tạo trong môi trường phần cứng cực hạn như Atari 2600.

Commodore's forgotten Amiga Unix gets a modern revival

Bối cảnh: Amiga Unix (AMIX), hệ điều hành Unix từ thập niên 90 trên máy tính Commodore Amiga, đang được tái sinh với hỗ trợ CPU hiện đại và trình quản lý gói mới. Nguyên nhân kỹ thuật: Dự án AMIX Legacy đã cập nhật kernel để hỗ trợ các bộ xử lý x86_64 và thêm package manager dựa trên Open Look, khắc phục nhược điểm thiếu hỗ trợ phần cứng mới. Hệ quả: Việc này giúp các lập trình viên có thể trải nghiệm hệ thống Unix đời đầu trên phần cứng hiện đại mà không cần máy Amiga gốc. Điều đáng học: Dự án minh họa cách cộng đồng retro computing có thể bảo tồn và nâng cấp các hệ thống cũ, cho thấy giá trị của phần mềm mã nguồn mở qua nhiều thập kỷ.

Lập trình viên nên đọc bài này vì Amix nhận được hỗ trợ CPU mới và trình quản lý gói phần mềm, mang lại góc nhìn thú vị về sự hồi sinh của hệ điều hành Unix cổ điển.

Exploring the Japanese XD FirstClass Network BBS

Năm 1994, đĩa quảng cáo XD-submit Vol.1 chứa bản lưu offline hoàn chỉnh của BBS XD FirstClass Network khu vực Kansai, chạy trên FirstClass client dành cho Mac. BBS này có các hội thảo tập trung vào âm nhạc như techno, rock và ban nhạc diễu hành, kết nối với giới underground techno Osaka bao gồm thành viên Controlled Voltage, và sử dụng bản đồ pixel-art địa phương hóa đại diện cho các khu phố như Nipponbashi và Umeda. Hệ thống "relay" của FirstClass liên kết các BBS chị em, và nghiên cứu theo dõi sự tiến hóa của XD thành BBS dựa trên Internet có tên "Cave". Bản lưu này khác biệt với lưu trữ web forum thông thường vì được biên tập cẩn thận bởi chính người vận hành BBS nhằm giới thiệu cộng đồng với người ngoài.

Bài viết này cung cấp cái nhìn hiếm có về một phần quan trọng của lịch sử Internet Nhật Bản và văn hóa BBS trước thời kỳ bùng nổ World Wide Web.

A Computer Terminal The Old Way

Sheila Dixon đang xây dựng một terminal phần cứng phù hợp với kỷ nguyên cho retrocomputer RC2014, sử dụng máy in nhiệt Alphacom thay thế cho máy in ZX81 của Sinclair. Terminal này được kết nối trực tiếp vào bus Z80 của RC2014 cùng với bàn phím được quét qua card I/O 8255. ROM tùy chỉnh được phát triển để điều khiển máy in như thiết bị đầu ra terminal. Dự án này minh họa cách tận dụng các thành phần phần cứng cũ để xây dựng hệ thống tính năng mới mà không cần màn hình hiện đại.

Bài này cung cấp kiến thức thực tế về việc thiết kế terminal phần cứng phù hợp cho máy tính cổ RC2014 với Z80 bus.

The Sinclair Spectrum Gets A Desktop GUI

Một lập trình viên tên mindbox77 đã phát triển ZXdesk, giao diện desktop bằng assembly language cho máy tính 48k ZX Spectrum, lấy cảm hứng từ GEM với menu, cửa sổ và ứng dụng tích hợp. Do ZX Spectrum 48k không có ổ đĩa, các ứng dụng được nhúng trực tiếp vào GUI thay vì tải riêng, khiến nó giống hơn shell GUI hơn là hệ điều hành đa nhiệm thực sự. Dù vậy, ZXdesk được coi là hệ điều hành gần nhất từng được tạo ra cho chiếc máy tính cổ điển này. Dự án này cho thấy khả năng tối ưu assembly language để tạo giao diện đồ họa phức tạp trên phần cứng cực kỳ hạn chế.

Bài viết này cho thấy cách một lập trình viên có thể tạo giao diện đồ họa đầy đủ cho máy tính đời cũ, minh họ khả năng sáng tạo với giới hạn phần cứng.

Sony’s First Computer

Sony đã ra mắt máy tính SMC-70 năm 1982, sử dụng bộ xử lý Z-80 tốc độ 4 MHz và hệ điều hành CP/M, nổi bật với hệ thống mở rộng module độc đáo bằng cách xếp đứng hoặc ngang. Máy tính này có đồ họa 16 màu, khả năng âm thanh, ổ đĩa mềm 3.5 inch rất hiếm thời đó, nút hỗ trợ chuyên dụng và chế độ RAM disk. Module nâng cấp lên bộ xử lý 8086 xuất hiện quá muộn và chỉ chạy được CP/M-86 thay vì MS-DOS. Quá trình phục hồi máy trong video này đã phải sửa nguồn điện và in 3D một bộ phận để giữ nguyên thiết kế gốc.

Bài viết này cho bạn cái nhìn sâu về một máy tính Sony độc đáo với thiết kế module mở rộng bằng cơ học thay vì thẻ mở rộng nội bộ.

Reconstructing A Pin On A Pin Grid Array Package

A damaged pin grid array (PGA) pad on a 1.2 GHz Tualatin Pentium III CPU was repaired by rebuilding the destroyed pad with solder mask and solder. The repaired chip was tested successfully overclocked to 1.6 GHz, outperforming similarly clocked Pentium 4 and AMD Athlon CPUs of that era. The piece explains the difference between PGA and LGA packaging and notes PGA repair practice value using low-value PIII/Celeron CPUs with large pins.

Recreating Voodoo Graphics and a Late-1990s Gaming PC on an FPGA

A hobbyist recreates 3dfx's Voodoo Graphics (SST-1) chip in SystemVerilog as zSST, combined with a z486 CPU core to form z486 XL, a full DOS PC with original 3dfx rendering running on a Xilinx KV260 FPGA board. The writeup covers the Voodoo command interface, fixed-point pixel pipeline, bilinear texture filtering with interleaved memory banking, and the much harder problem of feeding the pipeline from shared DDR memory on the FPGA SoC using caches, replay queues, and a reorder buffer. Benchmarks show zSST reaching 78.5 MPix/s at 100 MHz versus Voodoo 1's original ~43 MPix/s estimate at 50 MHz, though real game FPS (e.g., Tomb Raider) is bottlenecked by the CPU side. Both zSST and z486 XL are open source, with an SD image available for KV260 owners.

Every ZX81 Expansion Card You Ever Wanted, All At Once

Dự án OpenSpand mang lại giải pháp tích hợp hầu hết các mở rộng cổ điển của ZX81 vào một bo mạch duy nhất sử dụng RP2350. Bo mạch này cho cấu hình RAM lên đến không gian địa chỉ 64K đầy đủ, lưu trữ qua thẻ SD với lệnh Sinclair BASIC, đồ họa độ phân giải cao, chip âm thanh mô phỏng, cổng joystick, cổng serial, ROM chọn lọc và đầu ra video composite. Việc RP2350 tắt RAM và ROM onboard để mô phỏng phần cứng gốc dựa trên hiệu năng vượt trội hơn Z80. Dự án này rất đáng học hỏi vì minh chứng cho việc mô phỏng hệ thống cổ điển trên vi điều hiện hiện đại vẫn giữ được tính tương thích hoàn hảo.

Dự án OpenSpand cho phép lập trình viên trải nghiệm đầy đủ các mở cổ điển của ZX81 trên một bo mạch duy nhất với nhiều tính năng nâng cấp hữu ích.

Rosy Retrocomputing

Tác giả đã xây dựng một trình tiền xử lý tên BAL/lblbasic cho ngôn ngữ MBASIC trên hệ điều hành CP/M, thêm các nhãn, cấu trúc điều khiển (IF/THEN/ENDIF, WHILE/WEND) và ngăn xếp số học. Công cụ ban đầu được viết bằng awk, sau khi chuyển sang Python (với sự hỗ trợ của LLM) và cuối cùng được tái triển khai bằng MBASIC để có thể tự chạy trên phần cứng thập niên 1980. Các mẫu chương trình như trình điều khiển màn hình LED TM1637 và chương trình HILO.BAL (~1300 dòng tạo ra ~900 dòng BASIC) chứng minh hiệu quả của phương pháp này. Bài viết cho thấy rằng với một số công cụ phù hợp, retrocomputing trở nên thực sự thú vị chứ không chỉ là sự hoài niệm lãng mạn.

Bài viết này cho thấy cách tạo công cụ phần mềm giúp biến lập trình retro trở nên thú vị và hiệu quả trên phần cứng cũ.

It’s The Speech Synthesiser You Wanted, For The Computer You Had

Perfect Paul ][ là dự án DIY tái tạo bộ speech synthesizer DECtalk kinh điển thành một card cắm thay thế cho máy Apple ][. Thiết kế sử dụng RP2040 microcontroller, I2S DAC, amplifier và speaker cùng logic bus-interface để card xuất hiện tại một dãy địa chỉ bộ nhớ. Phần mềm có thể gửi lệnh speech bằng cách POKE giá trị, tương tự các synthesizer dựa trên SP0256 thời kỳ đó nhưng với chất lượng voice DECtalk cao cấp hơn. Người tạo ra dự án đề xuất thiết kế này có thể được điều chỉnh cho các máy 8-bit khác.

Bài viết giúp bạn hiểu cách tái tạo công nghệ tổng hợp giọng nói DECtalk cổ điển cho máy tính Apple ][ bằng linh kiện hiện đại.

ZX Spectrum: Experimenting With 1-Bit Sound

Trong dự án ZX Spectrum, tác giả đã triển khai các routines phát âm thanh đơn giản từ 1-bit beeper, chịu ảnh hưởng từ công việc trước đó trên Apple II. Kỹ thuật này cho phép tạo ra âm thanh cơ bản nhất từ phần cứng giới hạn, với chỉ 1-bit âm thanh. Thực tế cho thấy đây không phải là giới hạn tối đa, vì đã đạt được kết quả đáng ngạc nhiên từ những thiết bị phần cứng này. Những bài học rút ra cho thấy với sự sáng tạo, lập trình viên có thể khai thác tối đa năng lực của phần cứng cũ, ngay cả khi chỉ có 1-bit beeper.

Bài viết này cung cấp kiến thức thực tế về cách tạo âm thanh 1-bit trên ZX Spectrum giúp lập trình viên hiểu sâu hơn về xử lý âm thanh trên phần cứng hạn chế.

A 386 PC For Your RP2350

Dự án tiny386 đã được chuyển từ ESP32 sang microcontroller RP2350, cho phép giả lập một PC 386 với một số chỉ thị 486/586 có thể khởi động được kernel Linux hiện đại. Cả hai nền tảng FRANK và Waveshare Pi Zero đều đã thực hiện thành công port này, với hiệu năng trên RP2350 tốt hơn so với bản ESP32 gốc. Dù vẫn chỉ phù hợp cho DOS, Windows 3.1/95 hoặc các thiết lập Linux nhẹ, đây là giải pháp giá rẻ cho người đam mê chạy phần mềm thập niên 1990 trên bo mạch nhỏ. Việc port này mở ra cơ hội nghiên cứu và phát triển các hệ thống nhúng với khả năng tương thích phần mềm mạnh mẽ hơn.

Tiểu dự án tiny386 port từ ESP32 sang RP2350 mang lại hiệu năng tốt hơn cho việc chạy các hệ điều hành cũ như DOS, Windows 3.1/95 hay Linux nhẹ trên bo phát triển nhỏ với chi phí thấp.

2026 Retrocomputing Challenge: 16-Bit Homebrew Relay Computer

Một lập trình viên đã tự xây dựng computer relay 16-bit cho thử thách retrocomputing 2026, sử dụng kiến trúc accumulator-based chỉ với 19 instruction. Máy tính này có thể tính toán 3 chữ số của Pi trong 8 phút, với mỗi thao tác kích hoạt relay tương ứng một click, và điều khiển LED matrix 32x32. Trước đây, dự án này từng tham gia thử thạch one-hertz challenge với chức năng đơn giản là nháy đèn chỉ báo. Thử thách retrocomputing 2026 sẽ diễn ra đến ngày 27 tháng 10 năm 2026, mở cho những ai muốn tham gia.

Bài viết này sẽ truyền cảm hứng cho lập trình viên với dự án máy tính relay 16-bit tự chế độc đáo, kết hợp công nghệ cũ với giải pháp sáng tạo.

This Mac Is Open Source Hardware

Một lập trình viên tên DosFox1 đã tạo ra OSHintosh, bo mạch PCB nguồn mở tái tạo Macintosh 512k. Dự án này boot Mac OS cổ điển từ ROM thay vì đĩa mềm, loại hoàn toàn SCSI và phù hợp với bo mạch 2 lớp giá rẻ. Thiếu hỗ trợ đĩa làm nó không thay thế hoàn nguyên bản Mac gốc, nhưng mang lại trải nghiệm hardware-based nostalgie. Đây là một dự án tương tự như các thiết kế Amiga dựa trên FPGA, dành cho người dùng thích thiết vật lý hơn emulation.

Bài này cho thấy cách một lập trình viên có thể tái tạo phần cứng cổ điển với thiết kế PCB nguồn mở, mang lại trải nghiệm vật lý thực sự thay vì chỉ dùng phần mềm mô phỏng.

Looking At A TRS-80 12 MB External Hard Drive From 1983

Bối cảnh là một nhà sáng tạo YouTube tên LGR đã kiểm tra ổ cứng ngoài 12 MB dành cho Radio Shack TRS-80 năm 1983 với giá 3.495 USD (tương đương 11.932 USD năm 2026). Nguyên nhân kỹ thuật là ổ đĩa này sử dụng bộ vi xử lý Signetics 8X300 và kết nối qua ribbon cable cùng nguồn điện 60-watt riêng. Hệ quả là khi thử bật lên, ổ đĩa tạo ra tiếng ồn lớn như tiếng gỉ sét khi khởi động. Điều đáng học là công nghệ lưu trữ trong quá khứ với dung lượng nhỏ bé nhưng lại có giá trị bảo tàng cao, chứng tỏ sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ storage.

Bài viết này giúp lập trình viên hiểu về lịch sử lưu trữ máy tính và sự tiến bộ công nghệ vượt bậc so với quá khứ.

All The Best Computers Boot To… Python?

Một hệ điều hành experimental khởi động trực tiếp vào Python interpreter thay vì shell truyền thống, gợi nhớ đến các máy tính 8-bit ngày xưa boot vào BASIC. Dự án do jordanhubbard phát triển với sự hỗ trợ của LLM, chạy trên x86-64 hoặc QEMU, có cả GUI mode và interpreter-only mode. Hệ điều nghiệm này cung cấp các lệnh tương tự UNIX để tương tác với đĩa và hệ thống, nhưng không có ảnh minh họa GUI để xác minh giao diện. Đây là một hướng đi thú vị, tương tự như dự án gần đây boot thẳng vào BASIC interpreter, cho thấy tiềm năng của các high-level language như boot environment.

Hệ điều hành boot trực tiếp vào trình dịch Python mang lại góc nhìn mới về tính năng và trải nghiệm lập trình hệ thống.

Hackaday Podcast Episode 386: Doomscroll Tamagotchis, Clavichords, And Vibrotrucks

Hackaday Podcast số 386 đề cập đến vụ phóng orbital đầu tiên của Isar Aerospace tại châu Âu và cuộc thi Hackaday Retrocomputing Challenge 2026 với 64 dự án đang diễn ra. Các dự án đáng chú ý bao gồm cây gậy tự cân bằng bằng propeller, điện thoại không dây kiểu quay số, máy in 3D resin quy mô micromet sử dụng nghệ, và cây đàn clavichord tự chế. Podcast còn đề cập đến thiết bị Wikipedia ngoại tuyến và máy tính chuột có tính năng độc đáo. Nếu bạn quan tâm đến những dự án DIY đa dạng từ nghệ thuật đến công nghệ, bài viết này cung cấp cái nhìn toàn diện về thế giới hacker đương đại.

Lập trình viên nên đọc bài này để cập nhật những dự án đột phá và xu hướng công nghệ mới nhất từ cộng đồng hacker toàn cầu.

Sick Of Wayland Vs. Xorg? How About GEM?

Một lập trình viên đã port desktop GEM từ DOS và Atari ST sang Linux, chạy trực tiếp trong framebuffer thay vì qua X hay Wayland. Dự án của Tomaz Stih tận dụng mã nguồn từ OpenGEM và FreeGEM, tạo ra hệ thống đồ họa độc lập với Linux. GEM đi kèm ứng dụng mẫu như clock và calendar, có API tương thích với phần mềm Atari ST. Đây là lựa chọn thay thế thú vị cho những ai mệt mỏi với cuộc chiến Wayland vs Xorg.

Bài này mở ra hướng tiếp cận đồ họa hoàn toàn mới cho Linux mà không phụ thuộc vào Xorg hay Wayland.

One Bit Sound With The ZX Spectrum

Bối cảnh là người dùng thí nghiệm tạo ra âm thanh one-bit trên ZX Spectrum, tương tự dự án trước trên Apple II và IBM PC. Nguyên nhân kỹ thuật là Spectrum cần điều khiển âm thanh hoàn toàn bằng software, không có hardware timer như các máy retro khác. Hệ quả là PWM output chưa đạt được thành công trên thiết bị này. Điều đáng học là dự án khám phá tạo nhạc đa kênh như một thách thức thuật toán riêng biệt.

Bài viết này cho thấy cách tạo âm thanh một-bit trên ZX Spectrum hoàn toàn bằng phần mềm, thách thức kỹ thuật âm thanh retro.

GitHub - BrettHallen/Radix_FW60: Information about the ruggedised, handheld CP/M computer.

Information about the ruggedised, handheld CP/M computer. - BrettHallen/Radix_FW60

A Vacuum Tube Computer For The Home

A hobbyist built an 8-bit vacuum tube computer using former Eastern Bloc double-triode tubes, following a von Neumann architecture with 16 instructions and a NOR-based design similar to NASA's Apollo-era guidance computers. Despite using antique vacuum tube technology, the machine is physically compact and wall-mounted, paired with a repurposed British Rail flip-digit display and a control panel running a simple airship simulator game. The build is a candidate for a retrocomputing challenge, and a dedicated website has full technical details.

NES Radar Tracks Flights At 9600 Baud

Dự án NES Radar biến một băng game NES thành thiết bị theo dõi chuyến bay bằng cách tận dụng cổng controller thứ hai làm kết nối serial. Script Python chạy trên máy tính lấy dữ liệu vị trí máy bay ADS-B và truyền đến NES, hiển thị tối đa 8 máy bay khi người dùng nhập mã sân bay ICAO như KATL. Dự án mã nguồn mở GPL này được xây dựng dựa trên dự án c64u-radar trước đó của tác giả, thực hiện chức năng tương tự trên Commodore 64 Ultimate qua cổng LAN. Nếu bạn đang tìm hiểu các dự án retro computing và ứng dụng thực tế của dữ liệu hàng không, đây là ví dụ thú vị về việc tái sử dụng phần cứng cũ.

Dự án NES Radar độc đáo biến máy chơi game thành bộ theo dõi chuyến bay bằng cách tận dụng cổng nối tiếp, mở ra góc nhìn sáng tạo về việc tái sử dụng công nghệ cũ.

WordStar Lives Again (and Again)

Dự án của nampara-ai gói lại trình soạn thảo WordStar thời MS-DOS cùng DOSBox và các script khởi động đơn giản để chạy trên Linux, macOS, Windows hoặc ngay trong trình duyệt qua WebAssembly. Script khởi động trên Linux có lỗi nhỏ trong việc giải quyết liên kết tượng trưng (symlink) khiến nó không thể tìm đúng đường dẫn tới DOSBox. Người dùng gặp lỗi khi chạy script nhưng có thể khắc phục nhanh bằng một lệnh shell đơn giản như thêm ./ hoặc điều chỉnh PATH. Việc sửa lỗi này cho thấy dù phần mềm cổ điển có thể được đóng gói hiện đại, vẫn cần kiểm tra tính tương thích của script trên từng hệ điều hành, và nên xem xét các lựa chọn khác như RunCPM, DOSEMU hoặc Merge khi chạy phần mềm DOS trên *nix. Dự án minh họa cách kết hợp DOSBox và WebAssembly có thể đưa WordStar về đời trên nhiều nền tảng, đồng thời nhắc nhở desenvolwer luôn kiểm tra script khởi động trước khi phân phối.

Tiêu đề: WordStar Lives Again (and Again) Nội dung: A project by nampara-ai packages the vintage MS-DOS word processor WordStar with DOSBox and simple launch scripts, letting it run on Linux, Mac, Windows, or directly in a browser via WebAssembly. The Linux launcher script has a minor symlink resolution bug with an easy shell fix. Alternatives like RunCPM, DOSEMU, and Merge are mentioned as other ways to run vintage DOS software on modern *nix systems. Vì sao nên đọc (1 câu): Dự án này mang lại cơ hội trải nghiệm công cụ xử lý văn bản cổ điển WordStar trên các hệ thống hiện đại qua giải pháp đóng gói tiện lợi.

Running Apple ][ Software On A Commodore 64 — Silently

Spartan là phần cứng phụ của công ty Canada Mimic, được thiết kế để biến Commodore 64 thành thiết bị chạy phần mềm Apple II. Thiết bị sử dụng bộ xử lý 6502 và bộ nhớ mở rộng để mô phỏng kiến trúc Apple II+, cho phép C64 làmหน้าที่ như bàn phím và màn hình cho Spartan. Do ra mắt khoảng hai năm sau kế hoạch ban đầu, khi Commodore 64 đã có thư viện phần mềm giàu có và Apple đã ngừng sản xuất Apple II+, Spartan thu hút ít khách và nhanh chóng bị lãng quên. Trường hợp này cho thấy ngay cả giải pháp kỹ thuật sáng tạo cũng có thể thất bại nếu không kịp thời với xu hướng thị trường và sự phát triển của hệ sinh thái phần mềm. Chiến dịch quảng cáo có một người miming lạ lẫm, làm tăng dấu ấn kỳ lạ của sản phẩm trong sử dụng retro computing.

Bài viết này cung cấp góc nhìn thú vị về một thiết bị phần cứng hiếm hoi cho phép Commodore 64 chạy phần mềm của Apple ][, phản ánh thách thức cạnh tranh trong kỷ nguyên máy tính 8-bit.

COSMAC Elf Turns 50

COSMAC Elf, một máy tính tự lắp dựa trên CPU RCA 1802, vừa đón sinh nhật 50 năm sau khi được giới thiệu trong bài báo Popular Electronics năm 1976 của Joseph Weisbecker. Kiến trúc của 1802 bao gồm 16 thanh ghi mục đích chung 16 bit, DMA tích hợp cho đầu ra video rẻ và không có ngăn xếp gọi phần cứng. Do thiếu ngăn xếp gọi, các lập trình viên phải áp dụng quy ước phần mềm SCRT (standard call return technique) để thực hiện gọi và trả về hàm. Trong video, các bình luận đi sâu vào mức độ assembly, chỉ ra cách sử dụng các cặp thanh ghi để mô phỏng call/return trên 1802. Điều này cho thấy khi phần cứng hạn chế, việc thiết kế chuẩn mực phần mềm trở nên then chốt, và các kiến trúc đơn giản như 1802 vẫn cung cấp bài học hữu ích về tối ưu hóa tài nguyên.

Bài viết tiết lộ kiến trúc độc đáo của COSMAC Elf và kỹ thuật lập trình sáng tạo mà các lập trình viên hiện đại có thể học hỏi.

Hackaday Podcast Ep 385: 3D Printers With Lasers, Wicked RAM Prices, And Reverse Polish Notation

A weekly Hackaday podcast episode hosted by Elliot Williams and Jenny List covers the ongoing 2026 Hackaday Retrocomputing Challenge, seismic surveying for geothermal energy in Munich, smoothing FDM 3D prints with lasers, rising RAM and eMMC prices forcing Pine64 to halt Linux device production, a prank on an air conditioner's sensors, running Wikipedia on a cheap display, adding HDMI to the Color Computer 2, PETG filament properties, and reverse Polish notation.

GentleOS/16 hobby OS for vintage 16-bit PCs

GentleOS/16 là một hệ điều hành được phát triển như một dự án hobby nhằm phục vụ các máy tính cá nhân 16-bit cổ điển. Nó được viết để hoạt động trên kiến trúc xử lý 16-bit típ của các bộ vi xử lý như Intel 8086/8088, với bộ nhớ hạn chế và không hỗ trợ các tính năng bảo vệ hiện đại. Nhờ thiết kế nhẹ và tối ưu cho môi trường tài nguyên thấp, GentleOS/16 có thể chạy trực tiếp trên phần cứng gốc mà không cần lớp giả lập hoặc hệ điều hành hiện đại. Điều này cho phép các nhà phát triển và người yêu thích khám phá lại trải nghiệm lập trình hệ thống thấp cấp, đồng thời giữ lại khả năng chạy các phần mềm legado trên những máy cũ. Dự án nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu sâu về giao tiếp phần cứng và quản lý bộ nhớ khi làm việc với các giới hạn kỹ thuật chặt chẽ, cung cấp bài học hữu ích cho bất kỳ ai muốn nâng cao kỹ năng lập trình hệ thống.

Bài này giúp lập trình viên hiểu cách xây dựng hệ điều hành cho máy tính cổ tích hợp với kiến trúc x86.

How A 1981 RAM Expansion Worked

A teardown video by Happy Little Diodes reveals more complexity than expected inside a 1981 Sinclair ZX81 16K RAM pack. The upgrade used two PCBs connected by ribbon cables: one packed with 74-series logic chips, the other holding 4116 DRAM chips and a discrete power supply circuit. Because the 4116 DRAM needed multiple voltages, the pack included a clever self-oscillating single-transistor switcher generating +12V and -5V, complete with a quench diode in its 12V Zener regulator. The piece also notes the RAM pack's infamous instability, since it was designed on a machine clamped to a desk, so any jostling in real use would trigger a reset. Later versions consolidated the logic into a single custom chip.

“I’m Not Dead Yet!” Reverse Polish Notation Calculators You Can Still Buy

Reverse Polish Notation calculators, once synonymous with Hewlett-Packard, are far from extinct despite algebraic entry dominating the mainstream market. New hardware includes the HP-12C (still sold since 1981), the HP Prime G2 with an RPN mode, and SwissMicros' extensive lineup (DM15L, DM16L, DM41 series, DM32, DM42n, and the enthusiast-driven R47). DIY options exist too, like Alex Garza's ATmega328-based PAXER kits and ESP32-based Cardputer builds. Software is arguably the easiest route: Free42 and Plus42 (clean-room HP-42S implementations), CalcTastic, Droid48, go41C, and Apple's i41CX and PCalc all bring RPN to phones and desktops. HP's own Prime Virtual Calculator is available for Windows, macOS, and even a native Linux AppImage, though getting Python support on Linux requires running an older Windows build through Wine. Used vintage calculators remain an option too, though desirable models have become pricey collectibles rather than cheap tools.

Abort Retry Fail

Graphics for Professionals

HDMI For The Color Computer 2

A hobbyist built a custom HDMI video and audio output adapter for the TRS-80 Color Computer 2, using a Tang Nano board with a Gowin GW1N-1 FPGA to snoop the digital signals feeding the MC6847 video chip and convert them into a modern HDMI signal, plus an analog-to-digital converter to carry the sound over the same cable. The project was born after the maker missed out on commercial CoCoVGA and CoCoDV upgrade boards, which were sold out.

How Gold Plastic Syndrome Is Killing Toys And Game Consoles

Phänomen Gold Plastic Syndrome (GPS) được mô tả lần đầu từ cuối những năm 1980 và hiện đang làm vỏ nguyên bản của Nintendo DS trở nên giòn, vàng và dễ vỡ khi sửa chữa. Nguyên nhân được cho là lớp phủ kim loại trên nhựa ABS phản ứng theo thời gian, mặc dù phản ứng hoá học cụ thể vẫn chưa được xác định. Khi GPS xảy ra, vỏ máy có thể nứt, bong tróc và làm mất khả năng bảo vệ bộ phận bên trong, khiến việc sửa chữa trở nên khó khăn và tốn kém. Đối với Nintendo DS, người dùng có thể thay vỏ bằng sản phẩm của bên thứ ba để khắc phục, nhưng đối với nhiều đồ chơi khác nơi nhựa là phần cấu trúc thì chưa có biện pháp khắc phục hiệu quả ngoài việc chấp nhận sự hủy hoại. Điều này nhắc nhở các nhà thiết kế và người sửa chữa cần xem xét độ bền lâu dài của vật liệu, đặc biệt là nhựa có lớp phủ, trước khi chọn dùng trong sản phẩm có tuổi thọ mong đợi cao.

Lập trình viên nên đọc bài này để hiểu về cách thiết kế vật lý trong các thiết bị điện tử như cách xử lý vật liệu nhựa chịu nhiệt và phản ứng hóa học trong sản phẩm công nghiệp, giúp cải thiện kiến thức về kỹ thuật chế tạo và dự đoán vấn đề lâu dài trong các sản phẩm hardware.

UNIX V4 workshop at Low Resource Computing

Workshop Low Resource Computing tập trung vào việc chạy các hệ điều hành cũ trên phần cứng có giới hạn tài nguyên. Họ đã triển khai UNIX V4 bằng cách sử dụng mô phỏng SIMH trên một máy PDP-11 ảo, cho phép hệ thống hoạt động trong môi trường có ít bộ nhớ và CPU chậm. Các tham gia có thể tương tác trực tiếp với shell, lệnh ls, cat và thấy rõ sự khác biệt giữa giao diện dòng lệnh của UNIX V4 và các phiên bản hiện đại. Thử nghiệm này cho thấy việc hiểu sâu về thiết kế đơn giản và quản lý tài nguyên chặt chẽ của hệ thống cũ có thể cung cấp bài học quan trọng về tối ưu hóa phần mềm trên thiết bị có hạn chế hôm nay. Nhờ vậy, nhà phát triển có thể đánh giá lại các giả định về độ phức tạp cần thiết và tìm kiếm cách áp dụng nguyên tắc minimalism vào các dự án embedded hiện tại.

Workshop này giúp lập trình viên học cách tối ưu hóa hệ điều hành UNIX V4 cho môi trường tính năng giới hạn.

All The Best Computers Boot To BASIC

Thoreau BASIC is a bootable, bare-metal BASIC interpreter for x86 machines running UEFI, created by developer Tarjan. It's largely GW-BASIC compatible but adds modern touches like using all available system memory, high-res 24-bit graphics, bitmap loading, and multiple text windows, letting nostalgic users boot straight into a programmable BASIC prompt like old 8-bit home computers used to.

Encoding MOD Files Optically On Paper, Because Amiga’s Legacy Will Outlast M-Disks

Dự án của một người hobbyist mã hóa các file MOD tracker của Amiga lên giấy bằng cách in các mẫu nốt theo từng hàng trên một mặt và mã vạch kiểu QR cho mẫu âm thanh và siêu dữ liệu trên mặt đối diện. Thiết bị phát hiện sử dụng hai camera và động cơ bước để quét hai mặt, đọc mặt trước bằng OCR của phông chữ Amiga Topaz đã được sửa đổi và giải mã mặt sau bằng mã vạch QR-like tùy chỉnh. Khi quét, hệ thống có thể tái tạo các nốt và dữ liệu mẫu, nhưng gặp hạn chế về tốc độ nhảy mẫu khi xử lý các file MOD nhanh. Lỗi này xuất hiện vì quá trình OCR và giải mã mã vạch không thể kịp theo tần số thay đổi mẫu cao của một số MOD. Từ dự án này chúng ta học được rằng việc lưu trữ quang học trên giấy là khả thi, nhưng cần tối ưu hóa đường dẫn đọc và thuật giải để hỗ trợ các tác phẩm tracker có tốc độ cao.

Dự án độc đáo này chứng minh cách bảo tồn di sản kỹ thuật số của Amiga một cách sáng tạo thông qua lưu trữ âm thanh trên giấy thông qua quang học.

Native SMB3 Client Brings Modern NAS Access To 20-Year-Old PowerPC Macs

A hobbyist named watermark_hd built Aqualink, a native SMB3 client for old PowerPC Macs running OS X Tiger and Leopard, letting these 20-year-old machines connect to modern NAS devices. It relies on Ronnie Sahlberg's libsmb2 library and a local WebDAV server, leveraging Tiger's built-in mount_webdav feature to mount remote volumes. The source and a Japanese translation are available on GitHub. While encrypted SMB3 shares aren't yet supported, the tool improves network security over falling back to SMB1/CIFS.

A 1990s Homebrew OS With GUI And Web Browser, In AM29000 Machine Code

A retrocomputing story about Oscar Toledo G. and his father building a high-performance computer around AMD's AM29000 processor in the early days of that architecture, then writing a full operating system for it entirely in AM29000 assembly, complete with a GUI, a C compiler, and a period-accurate web browser. The two-part writeup covers the hardware and early software development, then the compiler and browser work, including hand-porting C code into machine code, and features an in-browser emulator to try it out. The same author previously built a Transputer emulator for the browser.